اجاره بر همان صلوة متقرّب بها است آن هم يك عمل است كه يا اجارهبردار هست يا نيست .
قوله : قلت : مرحوم شيخ در جواب مىفرمايند : قبول مىكنيم كه صلوة يا حج با قصد قربت بدلا و نيابة عن الغير ، در خارج يك عمل است و دو عنوان بر او منطبق است ولى اين يك عمل داراى دو حيثيّت است و فعل دو فاعل محسوب مىشود و به هر اعتبارى احكامى دارد جداى از اعتبار ديگر :
1 - بر همين عمل صدق مىكند كه فعل نائب است به عنوان نيابت از غير و مى گوئيم : صلّى فلان يا حجّ فلان و . . . نيابة عن الغير ، و به اين اعتبار همين فعل در حق نائب به هريك از احكام خمسه منقسم مىشود : گاهى مباح است و گاهى راجح به معناى اعم از رجحان مع المنع از نقيض كه وجوب باشد يا بدون منع از نقيض كه استحباب باشد و گاهى مرجوح است به معناى اعمّ از حرمت و كراهت .
[ امّا مباح : مثل نيابت شخصى از شخص ديگر براى انجام كار مباح از قبيل تعمير منزل و . . . كارهاى معمولى و روزمرّه .
و امّا مستحب : مثل نيابت شخصى از ديگرى در كارهاى مستحبى از قبيل بناء مسجد و . . .
و امّا واجب : مثل نيابت ولد اكبر از والد ميّت در نمازها و روزههاى واجب .
و امّا مكروه مثل نيابت شخصى از شخص ديگر در كارهاى مكروه از قبيل نماز در مواضع مكروهه .
و امّا حرام : مثل نيابت شخصى از ديگرى در كارهاى حرام از قبيل نماز در مكان غصبى و . . . ]
2 - بر همين عمل صادق است كه : فعل منوب عنه است البته بعد از نيابت
شرح مكاسب (فارسى) — صفحة 204
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٢٠٤