زايمان به فرزندش مىدهد و در فارسى به آن فله و آغوز مىگويند . ] بر مادر واجب عينى است از باب اينكه : حيات ولد بر دادن اين اوّلين شير بستگى دارد و چون حفظ حيات طفل واجب است . پس ارضاع لبأ مقدّمهء واجب گرديده و از اين باب آن هم واجب مىشود .
و معذلك كه بر مادر طفل دادن اين شير واجب عينى است معذلك حق دارد در برابر آن از پدر طفل تقاضاى عوض كند و لازم نيست قصد تبرع كند .
باز سئوال اينست كه : اگر اخذ اجرت بر واجبات عينى حرام است پس چرا در اين مورد اجازه داده شده ؟
مرحوم شيخ در جواب مىفرمايند : اين مسئله يا از قبيل مسئله بذل طعام للمضطر است و به آن باب ملحق مىشود . [ چون بچه و پدر بچه مضطرّ به دادن اوّلين شير به بچه هستند و چارهاى جز آن براى حفظ جان ولد وجود ندارد . ]
و در نتيجه همان دو جواب كه در آن مسئله بود اينجا هم مىآيد كه اوّلا واجب مشروط باشد . . .
و ثانيا اخذ عوض در مقابل مبذول يعنى « آغوز » است نه در برابر عمل بذل . . .
و يا از قبيل اخذ وصىّ از اموال موصى است كه اجرة المثل مىگيرد ، يعنى باب وصايت يك استثناء بود كه بدليل خاص تعبدا استثناء شده بود ، باب اخذ عوض در برابر ارضاع اللبأ همچنين باشد و در واقع تخصيص ديگرى بر پيكره عموم تحريم اخذ اجرت بر واجب عينى باشد و مخصّص در اين مسئله همانا عموم آيهء شريفه است كه مىفرمايد :
فَإِنْ أَرْضَعْنَ لَكُمْ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ
« 1 »
يعنى اگر مادران فرزندان شما براى شما [ به فرزندان ] شير دادند پس اجر و مزد آنها را بدهيد ، كه كلمهء فان ارضعن لكم مطلق است و به اطلاقش اولين
هامش
( 1 ) سورهء طلاق آيه 6 .