كارهاى سنگين و تحمّل مشقّات .
[ في المثل مدتها در كنار كورهء سوزان ذوبكنندهء نشستن و عرق ريختن و صنعتگرى كردن ، ساعتها در زير خروارها خاك و در دل زمين مشغول استخراج معادن بودن و خاك خوردن و . . . ] در افراد بشر عوامل و انگيزههاى گوناگونى دارد :
الف : در برخى انسانها انگيزهء مالى مطرح است و صرفا دنبال اجرت بيشتر است .
ب : و در بعض افراد انگيزهء انتخاب كار سنگين و كمرشكن ، عدم قابليّت او است يعنى چون در مشاغل ديگر توفيقى ندارد ، از عهدهء انجام آنها برنمىآيد ، در آنها كارآئى ندارد [ فى المثل بيسواد است و نمىتواند در ادارهاى مشغول كار شود و ناچار بايد در مزرعه يا معدن و . . . تلاش كند . ] و لذا صناعات شاقّه را برمى گزيند .
ج : براى برخى انسانها اصلا فلان شغل و صنعت شاقّ نيست ، چون به كارش علاقه دارد ، ذوق و استعداد سرشارى در آن كار دارد .
لذا ساعتها در آزمايشگاه پشت دستگاههاى علمى نشسته و با ميكروسوكوب به دقّت موجودات ذرّهبينى را مورد بررسى و مطالعه قرار مىدهد يا با تلسكوپ به مطالعه در آفاق و اجرام علوى مىپردازد و هرگز هم خسته نمىشود ، آن ديگرى با شوق و ذوق تمام در دامنههاى كوهها و بر لبه پرتگاهها با جان خود بازى كرده و به هيزمكنى مىپردازد و اصلا مريض و معتاد به كار مورد علاقهاش هست و اصلا مسئله ماديات و عوض مادّى برايش مطرح نيست [ اصولا الناس معادن كمعادن الذهب و الفضّة .
همانطورى كه معدنهاى طلا و نقره از نظر عيار و ارزش متفاوت بوده و يكسان نيستند ، انسانها نيز از نظر ذوق و استعداد مختلف هستند ، و هر
شرح مكاسب (فارسى) — صفحة 180
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص١٨٠