( 21 ) « مدح و ذمّ »
مسألهء بيست و يكم از مسائل نوع رابع ، پيرامون يكى ديگر از اعمال محرّمه است كه احيانا اكتساب به آن نيز متعارف است و اى چه بسا كسانى نان اين عمل را بخورند و آن در واقع دو شعبه دارد :
1 - مدح
2 - ذمّ
هركدام نسبت به سه گروه مىتواند باشد ، چرا كه انسانها از يك نظر سه گروهاند :
1 - آنان كه به لحاظ خصلتها و اعمال نيك مستحق مدح و قابل ستايشاند .
2 - آنها كه از حيث صفات رذيله و اعمال زشت مستحق ذمّ و سرزنشاند .
3 - انسانهاى بىخاصيّتى كه نه كار نيكى دارند و نه كار زشتى ، پس نه مستحق مدحاند و نه ذمّ .
حال مذمّت سه شعبه دارد :
1 - سرزنش كسانى كه واقعا مستحق سرزنش هستند مثل مذّمت ظالم بر ظلمش و . . .