يا مدّاح از طريق مدح بىجا امرار معاش مىكند و نزد هر فرد قابل و ناقابلى رفته و با سروردن ابياتى و به زبان آوردن كلماتى پول مىگيرد و زندگى مىكند . ]
سپس مىفرمايد : چنين مدحى حرام است ، و دليل حرمت آن ادلّهء اربعه است :
امّا الاجماع : از اينكه در مسأله مخالفى مطرح نيست معلوم مىشود حرمت مدح اجماعى است .
و امّا العقل : عقل هر عاقلى مستقل است به قبح و زشتى چنين مدحى [ هم از باب تملّق و چاپلوسى و هم از باب كذب ، البته اين مدح گاهى به صوت جملهء خبريّه است مثلا مىگويد : تو آنى كه در فلان ميدان كارزار چنين و چنان كردى ، و . . . كه اين كذب است و حرام مگر اينكه قرينه بر مبالغه باشد و گاهى به صورت جملهء انشائيّه است كه محذورى ندارد مگر عنوانى از عناوين محرّمه بر او منطبق شود مثل ايذاء المؤمن ، يا مدح كسى باشد كه برائت از او واجب است كالمبدع فى الدين ] و امّا الكتاب : قرآن مىفرمايد :
وَ لا تَرْكَنُوا إِلَى الَّذِينَ ظَلَمُوا فَتَمَسَّكُمُ النَّارُ
« 1 »
يعنى ركون و ميل به ظالمين نداشته باشيد كه آتش جهنم دامن شما را مىگيرد . و شخص مادح متمايل به ظالمين است [ چون معمولا مدح من يستحق الذّم نسبت به ظالمين است از خوانين و سلاطين و . . . ] و چنين تمايلى حرام است . پس مدح مدّاح حرام است .
و امّا السنّة : رواياتى بر حرمت و عقاب چنين مدحى دلالت دارند ، از جمله دو نمونه را مىآوريم :
1 - روايت صدوق : از رسول اكرم صلى اللّه عليه و آله : هر كس صاحب دنيا [ دنيادار چه مقام دنيوى چه ثروت دنيوى چه داراى فرزندان و . . . كه اينها زينت حيات
هامش
( 1 ) سورهء هود آيهء 115