چه متمكن از توريه باشد يا نه .
روايت سوّم : از امام رضا عليه السّلام پرسيدم : آيا مرد مىتواند بر مال برادر دينىاش سوگند بخورد [ براى حفظ آن كالوديعة ] چنان كه بر مال خود مىتواند قسم بخورد ؟
حضرت فرمود : آرى « 1 » باز ترك استفصال مفيد عموم است .
روايت چهارم : از من لا يحضره الفقيه . . . امام صادق عليه السّلام فرموده :
قسم دو نوع است . . . تا به اينجا كه : امّا آن قسمى كه صاحب آن اگرچه بدروغ هم قسم بخورد مأجور است و پاداش مىگيرد [ بر خلاف قسمهاى معمولى كه مرجوح است ] و كفّارهاى هم بر عهدهاش نمىآيد [ چون حنث قسم موجب كفّاره است . ]
آنست كه : مردى براى نجات جان مسلمان ديگر يا خلاص مال او از دست ستمگر و متجاوزى كه قصد تجاوز دارد چه دزد باشد چه ديگران ، براى اين منظور قسم بخورد . « 2 »
باز اطلاق كلام ، قسم صدق و كذب ، با امكان تورية و با عجز از آن را شامل است .
حديث پنجم : موثقة زراره : [ البته خود زرارة اعدل عدول است ولى چون آن را از ابن بكير نقل كرده كه فطحى مذهب است لذا موثقة گويند . ]
ما بر اين قوم [ مخالفين يا خلفاء بنى عباس ] مىگذريم ، پس آنها ما را قسم مىدهند و از ما مىخواهند كه نسبت به اموالمان قسم بخوريم در حالى كه زكات .
و ماليات آن را پرداختهايم . آيا حق داريم قسم بخوريم ؟
امام عليه السّلام فرمود : اذا خفت فاحلف لهم ما شاؤا . « 3 »
هامش
( 1 ) وسايل الشيعه ج 16 ص 163 باب 12 حديث 9
( 2 ) وسايل الشيعه ج 16 ص 163 باب 12 حديث 9
( 3 ) وسايل الشيعه ج 16 ص 164 باب 12 حديث 14