و در نتيجه مقيّد نسبت به حكم ساير كذبها ساكت است و فقط كذب بر خدا و رسول را از كبائر دانسته ، ولى مطلقات ، ساير كذبها را هم باطلاقها متعرض و شامل است پس مىگوييم : هر كذبى كبيره است لاسيّما كذب بر خدا و رسول .
[ نظير : فى الغنم زكات ، فى الغنم السائمة زكات ]
2 - بيان مرحوم شيخ : ايشان ظهور مقيّدات را در حصر و اختصاص قبول دارند به بيانى كه گذشت ، ولى مىفرمايند : امكان حمل مقيّدات بر اكمل افراد هم وجود دارد يعنى هر كذبى كبيره است .
و امّا خصوص كذب بر خدا و رسول از اشدّ كبائر است و هر مطلقى فرد اكملى دارد ولى باعث نمىشود كه مطلق بر فرد اكمل حمل شود و الّا در عالم جايى براى تمسّك به اصالة الاطلاق نخواهيم داشت و لا يلتزم به احد .
سپس مىفرمايند : شايد همين حمل بر اكمل الافراد اولى باشد از تقييد مطلقات متقدّمه .
[ شايد سرّ مطلب اين باشد كه : مطلقات متقدّمه تعدادش بسيار است و آنهمه حديث با اينكه در مقام بيان بود معذلك قيد نكرده و خيلى بعيد مىنمايد كه فقيهى به خود جرأت دهد و آنهمه مطلقات را با اين مقيّدات تقييد كند . ] در نتيجه ما مطلقات را گرفته و فتوى مىدهيم به اينكه : هر كذبى از كبائر است .
قوله : و فى مرسلة :
طائفة ثالثة : [ كذب از كبائر است به شرط داشتن مفسده ]
از بعض روايات تفصيل ديگرى استفاده مىشود و آن اينكه : اگر كذب تالى فاسد داشته باشد و داراى مفسده باشد ، از كبائر است و الّا از كبائر نيست و آن روايت مرسلهء سيف بن عميره از امام باقر عليه السّلام است :
امام عليه السّلام فرمود : پدرم على بن الحسين عليهما السّلام به فرزندانش مىفرمود :
از دروغ بپرهيزيد ، چه كوچك و چه بزرگ آن ، چه در جدّ و چه در هزل