قمار اضافه مىكنيم دليل آنست كه : در صدق قمار ، آلت قمار بودن دخيل نيست و قمار همان بازى و فعل انسان است كه با آلتى انجام مىگيرد .
كما اينكه وقتى مىگوييم : آلة الكتابة ، آلة الخياطة ، آلة النجّارة و . . . آلات امرى است و خود اين اعمال كه مضاف اليه هستند امر ديگرى مىباشند پس در صدق اسم قمار ، آلت قمارى دخيل نيست ، آرى خارجا قمار كه فعل انسان و برد و باخت و مغالبه و مسابقه است ، معمولا با آلات خاص انجام مىگيرد . نه اينكه قمار همان آلة القمار باشد .
و امّا امر دوّم : عوض نيز در معناى قمار و مفهوم آن و صدق اين اسم ، دخيل نيست چرا كه الآن گفتيم : الا ظهر انّه مطلق المغالبة ، و قبلا هم طبق معناى دوّم و سوّم در صدق قمار ، عوض دخيل نيست .
قوله : فتأمّل : شايد اشاره باشد به اينكه عدم اخذ عوض در معناى قمار طبق بعض از كلمات اهل لغت بود و طبق بعض ديگر عوض داشتن هم معتبر بود كه همان معناى اوّلى باشد و چون لغويّين اختلاف داشتند و معناى قمار مجمل شد و امرش ميان اقلّ و اكثر داير شد ، در نتيجه بايد قدر متيقن را گرفت و در مازاد كه بدون عوض باشد صدق القمار مشكوك است پس اين دليل سوّم هم به دو دليل قبل ملحق شده و سرنوشت آنها را دارد . و شايد اشاره باشد به اينكه : شما در مسألهء ثالثه قبل از نقل كلام صاحب جواهر فرموديد : و الظاهر انّ المقامرة بمعنى المغالبة على الرهن ، و اينجا مىفرماييد : الاظهر انه مطلق المغالبة ، و اين دو متضادّ است .
قوله : و يمكن : دليل چهارم بر تحريم مسابقهء مورد بحث ، استدلال به يك سلسله رواياتى است كه در مسألهء دوّم از مسايل قمار به عنوان مؤيّدات ذكر شد و آنها رواياتى بود
شرح مكاسب (فارسى) — صفحة 444
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٤٤٤