پس مسابقهء مذكور حرام است « نتيجه » و هو المطلوب .
قوله : كما يدّل : از برخى روايات هم كه در مسألهء ثانيه قبلا ذكر شد مىتوان استفاده كرد كه قمار به معناى مطلق مغالبه است چه با عوض و چه بىعوض ، [ و آن روايت ابى الربيع شامى است كه مىفرمود : اصلا به نرد و شطرنج و بازى با اينها نزديك نشويد كه بىعوض را هم مىگيرد ، و روايت ابى الجارود بود كه ميسر را به نرد و شطرنج و . . . تفسير كرد و در پايان هر نوع انتفاعى را به آن محكوم كرد چه با عوض و چه بىعوض و . . . ]
قوله : و دعوى : ممكن است كسى ادّعا كند كه : در صدق اسم و عنوان قمار ، احد الامرين به صورت قضيّهء مانعة الخلوّ معتبر است :
1 - يا بايد مغالبه و مسابقه با آلات قمار باشد تا اسمش را قمار بگذاريم و لا فرق چه با عوض و چه بىعوض .
2 - و يا بايد مغالبه با عوض باشد چه با آلات معروفهء قمار و چه با غير آنها تا اسمش را قمار بگذاريم .
و چون در ما نحن فيه هيچكدام از دو امر نيست يعنى نه مسابقه با آلات قمار است و نه عوضى در كار است لذا اسم قمار بر آن صادق نيست پس مشمول اطلاقات و ادّلهء حرمت قمار هم نيست .
مرحوم شيخ مىفرمايد : اين ادّعا خيلى بعيد است ، و به عقيدهء ما اظهر اينست كه : قمار عبارتست از مطلق المغالبه چه با آلات قمار و چه با آلات ديگر ، چه با عوض و يا بدون عوض . و دليل بر اينكه هيچكدام از دو امر مذكور معتبر نيست :
امّا امر اوّل : نفس اينكه مىگوييم : آلة القمار ، و كلمهء آلت را به سوى كلمه
شرح مكاسب (فارسى) — صفحة 443
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٤٤٣