[ البته مرحوم شيخ براى آلت قمار بودن يا نرد و شطرنج بودن موضوعيّتى قائل نيستند و ملاك را منفعت محللهء معتدّهء داشتن و نداشتن مىدانند و در مباحث نوع ثانى به اين مطلب اشاره داشتند ، منتها در زمان ايشان براى اين آلات منافع محللهاى كه مهمّه باشد وجود نداشته و اگر امروزه منفعت حلال مهمّى بر اينها بار شود حكم تابع ملاك خواهد بود . و فتواى حضرت امام ره در مورد شطرنج بر همين اساس است . ]
و هر چيزى كه لا يجيئ منه الّا الفساد ، همهء تقلّبات در آن حرام است « كبرى »
پس آلات قمار هرگونه ارتباط و سرو كار داشتن با آنها حرام است « نتيجه » و اين نتيجه به عمومش بازى با آلات قمار ولو بدون عوض را شامل است . و هو المطلوب .
دليل پنجم : [ روايت على بن ابراهيم قمى ]
قوله : و فى تفسير : دليل پنجم كه باز هم مورد قبول شيخ اعظم ره است ، روايتى است از تفسير على بن ابراهيم قمى در تفسير آيهء شريفهء : انّما الخمر و الميسر و الانصاب و الازلام رجس من عمل الشيطان فاجتنبوه « 1 » [ يعنى همانا شراب و قمار و بتها و بخت آزمايى رجس و پليدى از عمل شيطان است پس از آن اجتناب كنيد . ]
ابى الجارود مىگويد : از امام باقر عليه السّلام راجع به تفسير آيه پرسيدم ، حضرت فرمود :
اما خمر : عبارتست از هر مادّهء مسكر و مستىآور از شراب [ مشروبات و نوشيدنيهاى الكلى ]
تا اينجا كه فرمود : و امّا ميسر : عبارتست از نرد و شطرنج ، و هر قمارى
هامش
( 1 ) سورهء مائده آيهء 90 .