كرد و رطوبت هم داشت [ ملاقى يا ملاقا ] بدين وسيله منفعل و متنجس نمىشود .
2 - ذبيحهء آنان حلال و خوردنش جايز است .
3 - مناكحه و ازدواج با آنها و از آنان زن گرفتن حلال است .
4 - خون و جان آنها محترم است و مهدور الدّم نيستند و كسى حق ندارد متعرّض جان آنها شود ، و اين احترام دم براى حكمتى است كه دفع فتنه و فساد و قتل و خونريزى از طرفين باشد .
5 - زنان و نواميس آنها احترام دارد ، چرا كه هر قومى براى خود نكاحى دارد و شرع مقدّس آثار نكاح بر آن مترتب كرده است .
6 - اموال آنها محترم است و . . .
نتيجه : اگر مخالفين حرمتى ندارند و فاسق هستند پس غيبت آنها هم جايز است .
بيان دوّم :
قوله : مع انّ : اصلا آيهء شريفه تعميم ندارد و مخالفين تخصّصا خارج هستند زيرا كه در آيهء شريفه غيبت را تشبيه كرده به خوردن گوشت برادر مرده ، كه كلمهء آخ داشت ، پس حكم مخصوص كسى است كه اخوّت او ثابت باشد و كسانى كه تبرىّ و برائت جستن از آنها لازم است چگونه ميان ما و آنان اخوّت و برادرى باشد ؟ !
قوله : و كيف كان : با ملاحظهء سه مطلب ، مسئله يعنى حكم به جواز غيبت مخالفين روشن است :
1 - اخبار وارده در باب غيبت : [ در بعض روايات كلمهء ناس بود يعنى مردمان كه حتى كافر را مىگيرد ، در برخى كلمهء مسلم و مسلمة بود كه قدرى
شرح مكاسب (فارسى) — صفحة 254
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٢٥٤