ولى به نظر ما چون مهمّ است از خير آن نمىگذريم و آن را دنبال مىكنيم ، فنقول : ]
بعضى از متأخر المتأخرين [ منظور مرحوم فاضل نراقى است در مستند الشيعه « 1 » ] براى استثناء غناء در مراثى اين گونه استدلال كرده :
ما دو دسته ادلّه داريم :
1 - ادلّه و عمومات ابكاء [ گرياندن ] و رثاء [ مرثيهسرائى ]
2 - ادلّه و اطلاقات غناء ، دسته اوّل بطور عموم بر استحباب ابكاء و رثاء دلالت دارند و دستهء دوّم بطور عموم بر حرمت غناء دليلاند . و نسبت ميان آن دو از نسب اربع ، عموم و خصوص من وجه است :
مادّه افتراق از ناحيهء ادلّهء ابكاء : آن گرياندن و مرثيهخوانىاى كه غنائى نباشد و به صوت لهوى نباشد ، اين قسم جايز و مستحب است و ليس به حرام .
مادّه افتراق از سوى ادلّهء غناء : آن صوت لهوىاى است كه در مرثيه نباشد بلكه در كلام باطل و اشعار عشقى باشد ، اين قسم هم فقط حرام است و لا غير .
مادّهء اجتماع : غناء در مراثى يا مرثيهء غنائى ، كه شخصى در رثاء ابى عبد الله عليه السّلام اشعارى را با آهنگ غنائى بخواند ، و با اين آهنگ ذكر مصيبت نمايد .
در اينجا ادلّهء غناء مىگويد : اين چون غناء است حرام مىباشد .
و ادلّهء رثاء مىگويد : چون مرثيه است حلال مىباشد ، و دو دليل تعارض مىكنند و در نتيجه يا ادلّهء رثاء و ابكاء مقدم است لكثرتها و موافقتها للاصل ، و يا تعارضا و تساقطا و المرجع هو الاصل اى اصل البرائة .
در نتيجة : غناء در مراثى شرعا محكوم به حرمت نيست .
مرحوم شيخ مىفرمايد : فاضل نراقى در استدلال مذكور ، از محقّق سبزوارى در كفاية الاحكام پيروى كرده آنجا كه سبزوارى براى جواز غناء در
هامش
( 1 ) مستند الشيعه ج 2 ص 644 .