دارد :
1 - اخبار تحريم غناء كه بطور اطلاق و عموم هر نوع غنائى را تحريم مىكنند و لو غناء در كلام حق و در قرآن و بدون اشتمال بر هيچ حرامى از حرامها .
2 - اخبار فراوان و در حدّ تواترى كه دلالت دارند بر فضليت قرائت قرآن و دعا كه قرائت هم لغتا عامّ است و قرائت غنائى را هم مىگيرد .
و نسبت ميان اين دو دسته ، عموم و خصوص من وجه است :
مادّه افتراق از ناحيهء اخبار الغناء : غناء در كلام باطل است كه اخبار قرائت قرآن اينها را شامل نيست و تعارضى هم ندارند .
مادّه افتراق از ناحيهء اخبار قرائت قرآن : قرائت غير غنائى است كه به صورت ترتيل يا بطور معمولى بدون ترجيع و مدّ صوت و . . . بخواند ، اخبار غناء اين قسم را شامل نيست چون غناء از مقولهء كلام نيست بلكه از كيفيّات مسموعه است .
مادّهء اجتماع : غناء در قرائت يا قرائت غنائى است . اخبار غناء به اطلاقش مىگويد : اين قرائت چون غنائى است حرام است . و اخبار قرائت به عمومش مىگويد : اين چون قرائت است جايز بلكه فضل است . حال دو دسته روايات در اين مصداق تعارض كردهاند ، چه بايد كرد ؟
در قدم اوّل جمع بينهما مىكنيم به همان نحوى كه در وجه الجمع دوّم گذشت . در قدم دوّم اگر اين ميسور نبود ، سراغ مرجحات مىرويم و اخبار قرائت دو مرجح خارجى دارند :
1 - تعدادشان خيلى زياد و در حدّ تواتر است و نسبت به اخبار غناء خيلى بيشترند .
2 - موافق با اصل هم هستند كه اصالة الجواز فى كل شيئى باشد .
و در قدم سوّم اگر رجحانى نبود مىگوئيم : متعارضين در مادّه اجتماع ، هر دو تساقط مىكنند و مرجع ما اصل عملى است كه باز هم اصل برائت از شبههء
شرح مكاسب (فارسى) — صفحة 201
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٢٠١