سخنان محقّق سبزوارى : از جمله كسانى كه تفصيل مذكور و قول محدث كاشانى به او نسبت داده شده مرحوم فاضل سبزوارى است : جناب ايشان ابتدا اخبار متعارضه را [ كه چهار دسته روايت است :
1 - اخبار مجوزّه مطلقا
2 - اخبار مانعه مطلقا
3 - اخبار مجوزه در خصوص قرآن
4 - اخبار مانعه در خصوص قرآن ] در كفاية الاحكام نقل كرده است [ به قول مرحوم شهيدى : چهارده روايت است و سپس همهء آن روايات را آورده . « 1 » ]
سپس فرموده : اين اخبار با يكديگر متعارض هستند ، و راه جمع بين اينها به يكى از دو صورت ممكن است :
وجه الجمع اوّل : اخبار مانعه بقول مطلق را بر غناء در غير قرآن حمل كنيم ، و اخبار مجوّزه را بر خواندن قرآن با صوت خوش حمل كنيم ، و سپس اخبار مجوزّه در خصوص قرآن را بر قرائت آن به الحان العرب حمل كنيم ، و اخبار مانعه در خصوص قرآن را بر قرائت آن به لحن اهل فسق و فجور حمل كنيم و نتيجه آنست كه لحن اهل فسق و فجور يعنى همان صوت لهوى و متناسب با مجالس لهو و لعب چه در قرآن و چه غير آن ممنوع است .
و امّا خواندن قرآن به صوت حسن و الحان عرب بلامانع است و اين همان مطلبى است كه ما هم قبول داشتيم ، پس وجه الجمع اوّل ايشان حرف ما را تاييد مىكند .
سپس براى اين وجه شاهدى آورده كه روايت عبد الله بن سنان است و آن اينكه : اقرؤا القرآن بالحان العرب و ايّاكم و لحون . . . « 2 »
هامش
( 1 ) هداية الطالب ص 71 - 73 .
( 2 ) وسائل الشيعه ج 4 ص 854 باب 24 حديث اوّل .