فرموده : غناء اشكالى ندارد مادامى كه لم يزمر به يعنى در كنار آن از مزمار كه آلت لهو است استفاده نشود ، پس غناء بما هو غناء حلال است و اشتمال بر حرام خارجى حرمت مىآورد .
ب : روايت ديگر : اقرؤ القرآن بالحان العرب . . . كه مراد از لحن همان غناء است ، و اين روايت تصريح دارد كه قرائت قرآن به شكل غنائى ، و تغنّى به قرآن جايز است ، ولى لحون اهل فسق و فجور در قرآن ممنوع است چون معمولا همراه با حرامى از محرّمات است .
ج : روايت ابى بصير : اجر مغنيّهاى كه تزّف العرايس اشكالى ندارد ، به علّت اينكه : ليست بالتى تدخل عليها الرجال ، يعنى اگر مشتمل بر دخول رجال بر نساء باشد كه محرّم خارجى است اشكال دارد و الّا فلا .
سبزوارى ره فرموده : از اين سه روايت مىتوان استفاده كرد كه : منشأ منع و حرمت در مورد غناء ، ذات غناء نيست بلكه يك سلسله امور محرّمهء ديگرى است كه مقرون به غناء مىشود از قبيل التهاء يعنى اشتغال به لهويّات و دورى از ياد خدا و استماع رجال صوت خوانندهء زن را و . . .
در فراز ديگرى فرموده : در برخى از اخبار تحريم غناء روى كلمهء لهو و باطل بودن تكيه شده و غناء را به جهت صوت لهوى بودن ، باطل و لغو بودن تحريم كرده ، و صدق اين عناوين بر كسى كه قرآن يا دعا را با صوت طيب و دلنشين و پاكيزه مىخواند و انسان را واقعا به ياد خدا و عالم ملكوت مىاندازد و . . . مشكل و محلّ تأمّل است ، و وقتى شك كرديم كه اين طرز خواندن قرآن آيا داخل در لهو و باطل هست يا نه ؟ بدنبالش شك مىكنيم كه آيا حرام است يا خير ؟
و اصل برائت جارى مىكنيم .
قوله : على انّ : از همهء مطالب قبل كه بگذريم ، مىگوئيم : در اينجا دو دسته اخبار وجود
شرح مكاسب (فارسى) — صفحة 200
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٢٠٠