است ! ! آيا اين صحيح است ؟ امام عليه السّلام در جواب فرمودند : اين زنديق دروغ مىگويد ، من هرگز چنين حرفى را با او نزدهام [ و نگفتهام كه غناء جايز است . ]
آرى او از من راجع به غناء و حكم آن پرسيد ، و من در جواب گفتم : مردى به محضر امام صادق عليه السّلام رسيد ، و از حضرتش در رابطهء با حكم غناء پرسيد .
حضرت فرمودند : بگو بدانم وقتى خداوند حق و باطل را از يكديگر تميز داده و جدا كرده ، آيا غناء در كجا است ؟ در جرگهء باطل ؟ يا در زمرهء حق ؟ آن مرد گفت : غناء با باطل و در آن وادى است .
حضرت عليه السّلام فرمودند : خودت حكم و تصديق كردى كه غناء با باطل است « 1 » [ و ديگر جاى بحث نيست و باطل هم كه حرام است پس مىتوان گفت :
الغناء باطل « صغرى » و الباطل حرام « كبرى » فالغناء حرام . ]
حال از اين روايت هم به خوبى استفاده مىشود كه غناء چون از باطل و در اين خانواده قرار دارد حرام است و ملاك صوت باطل و متناسب با مجالس لهو و لعب و ملأ و مترفين است نه هر صوت و آهنگى .
3 - روايت محمد بن ابى عبّاد « 2 » : وى مردى بوده كه زياده از حدّ غناء داشته [ و آوازخوانى مىكرده يا غناء گوش مىداده و كلمهء مستهترا به معناى كثرت ارتكاب ما لا يليق است ، و نسخه ديگر : مشتهرا است ] و نيز در شرب نبيذ [ شراب خرما ] زيادهروى و افراط مىكرده [ يك انسان گستاخ و بىبندوبار به تمام معنى ]
وى مىگويد : از امام رضا عليه السّلام از حكم سماع پرسيدم ، حضرتش فرمودند :
اهل حجاز را در اين مسئله رأى و نظرى است [ يعنى علماء حجاز فتوى به جواز
هامش
( 1 ) وسائل الشيعه ج 12 ص 227 باب 99 حديث 13
( 2 ) وسائل الشيعه ج 12 ص 229 باب 99 حديث 19 ، عيون اخبار الرضا ج 2 ص 128 حديث 5