پيشگوئيهاى منجّمين صوابش بيشتر باشد در حالى كه بر هيچ اصل صحيحى استوار نيست .
در نتيجه قياس نمودن اخبار از حوادث ارضيه ، به اخبار از اوضاع فلكيه مع الفارق است . و زورگوئى محض ناشى از ضعف عقيده و كمى حياء و زيادى تجرىّ و جرئت بر خدا است .
مرحوم محقق ثانى در جامع المقاصد « 1 » اخبار از اوضاع فلكى را تجويز فرموده و جواز را با دو دسته از روايات تاييد كرده است كه خود ائمه ( ع ) هم به اين امور اشاره كردهاند :
يكدسته رواياتى كه مىگويد : در حالى كه قمر در برج عقرب است مسافرت مكروه است و ترك اولى است . « 2 »
دسته ديگر اخبارى كه مىگويد : در حالى كه قمر در برج عقرب است ازدواج كراهت دارد و ترك اولى است « 3 » .
[ سه نكته : 1 - از اين روايات استفاده مىشود كه ميان فلان وضع فلكى و فلان امر ارضى رابطه است منتها بعدا روشن خواهد شد كه ربط علّى و معلولى نيست بلكه كشف است كما سيأتى .
2 - منجّمين ، منطقه البروج را كه يك دائرهء فرضى است به دوازده جزء قسمت كرده و هر جزئى را يك برج دانستهاند و نامهاى بروج دوازدهگانه عبارتند از : برج حمل - ثور - جوزاء - سرطان - اسد - سنبله - ميزان - عقرب - قوس - جدى - دلو - حوت .
3 - منجمّين براى انتقال قمر به برج عقرب آثارى ذكر كردهاند از جمله :
هامش
( 1 ) جامع المقاصد ج 4 ص 32 .
( 2 ) وسائل الشيعه ج 8 ص 266 باب 11 من ابواب آداب السفر .
( 3 ) وسائل الشيعه ج 14 ص 80 باب 45 من ابواب مقدمات النكاح آدابه