تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح مكاسب (فارسى) — صفحة 533

مساهمون:

ص٥٣٣
تطفيف ملحق مىشوند . دليل مرحوم شيخ اينست كه در خود قرآن مطففين را اين گونه تفسير كرده :
الَّذِينَ إِذَا اكْتالُوا عَلَى النَّاسِ يَسْتَوْفُونَ ، وَ إِذا كالُوهُمْ أَوْ وَزَنُوهُمْ يُخْسِرُونَ .
سورهء 83 آيه 3 و 4 ، يعنى مطففين كسانى هستند كه هرگاه از مردمان به پيمانه ستانند مستوفى و به پرى مىستانند ، و آنگاه كه براى مردم پيمانه كنند ، يا وزن نمايند زيان مىرسانند و كم و كسر مىكنند . يعنى وقتى خود از فروشنده اى مكيل يا موزونى را خريدارى مىكنند ، پيمانه‌ها را پر كرده و لبريز و مالامال مىكنند و كم نمىگذارند ، ولى هرگاه گندم يا جو و . . . را به ديگرى مىفروشند كم كرده و پيمانه‌ها را سرخالى و ناقص تحويل مىدهند . كيفيت استدلال : در آيهء مذكور مطففين را به كم‌كنندگان در كيل و وزن تفسير كرد پس معلوم مىشود معناى اصطلاحى تطفيف همين است . ب : به عقيدهء مرحوم سيّد در حاشيه ص 22 : تطفيف به معناى عام كلمه است و هريك از كم كردن در كيل و وزن و عدّ و ذرع و . . . را شامل است و در نتيجه بخس يعنى كم كردن در عدّو ذرع هم موضوعا داخل در عنوان مورد بحث است . و متن عبارت سيد ره از اين قرار است : بل الظاهر انه اعم فهو بمعنى مطلق التقليل [ در كيل و وزن يا چيزهاى ديگر ] قال فى القاموس : الطفيف القليل ، و عن المصباح : التطفيف مثل التقليل و زنا و معنى . . . نكته دوّم : تطفيف به حكم ادلّهء اربعه حرام است : امّا قرآن : در سورهء مطففين فرموده :
وَيْلٌ لِلْمُطَفِّفِينَ . . .
يعنى هلاكت و نابودى براى كم‌فروشان است ، نابود باد اين گونه كسان ، و نفرين دليل بر تحريم آنست . و نيز در آيه ديگر فرموده :
وَ لا تَبْخَسُوا النَّاسَ أَشْياءَهُمْ *
، يعنى اشياء و اموال را
شرح مكاسب (فارسى) — صفحة 533 | على محمدى خراسانى