حرمتى هم ندارد ] و نيز پرندگان شكارى [ مثل باز - كركس و . . . ] استفاده كرد ولى صرف اينها ملاك ماليت نبوده و منفعت معتدّه نيست تا مجوّز بيع باشد .
قوله : و يظهر : باز از ضابط مذكور روشن شد كه بيع گربه هم جايز است [ چون داراى منفعت حلال متعارف است كه عبارتست : از گرفتن موشها ، مار و عقرب ، و ساير حشرات در محيط منزل و يا در باغها و مزرعهها ] و در روايات « 1 » هم به جواز اين بيع تصريح شده است [ مثلا اين صحيحه : لا بأس بثمن الهرّة ] و بلكه به قول علّامه « 2 » ره : مطلب اجماعى است و علماء شيعه همه اين بيع را تجويز كردهاند .
قوله : بخلاف القرد : آيا خريد و فروش بوزينهها و ميمونها جايز است ؟ مىفرمايند : خير جايز نيست چرا كه مصلحتى كه از آن انتظار مىرود عبارتست از حفظ و نگهدارى كالا ، كه اينهم منفعت نادرى است و خيلى كم از وجود آن حيوان براى اين منظور استفاده مىشود ، و منافع نادره ملاك ماليّت نيستند .
قوله : ثم اعلم : اينكه چيزى داراى منافع محلّلهء معتدّه نباشد عوامل متعددى دارد كه مرحوم شيخ به دو عامل اصلى اشاره كرده و مىفرمايند :
1 - گاهى نبودن منفعت متعارف هستند به خسّت و بىمقدارى شيئى است يعنى چون شيئى يك شيئى پست و بىمقدارى است [ مثل جعل - خنفساء - موش و . . . كه در عبارت شيخ در مبسوط قبلا ذكر شد ] لذا ماليت ندارد و شرع مقدس براى آن حسابى باز نكرده .
هامش
( 1 ) وسائل ج 12 ص 83 باب 14 حديث 3 ،
( 2 ) تذكرة ج 1 ص 464