جهتش بايد هجر كرد ؟ حذف متعلق مفيد عموم است يعنى از جميع انتفاعات آن بايد اجتناب كرد ، و كبراى كلى را از آيه گرفته آنگاه مىگوئيم : متنجسات رجس هستند « صغرى » و هررجسى واجب الهجر است مطلقا « كبرى » پس متنجسات واجب الهجر هستند مطلقا « نتيجه » و هو المطلوب كه اصل اوّلى وجوب اجتناب و حرمت انتفاع از اشياء متنجسه است مطلقا الّا ما خرج بالدليل .
مرحوم شيخ ره در جواب مىفرمايند : از بعض مطالبى كه در جواب از استدلال به آيهء قبل آورديم جواب استناد به اين آيه هم داده مىشود ، و در مجموع سه جواب دارد :
1 - مراد از رجس ، رجس ذاتى است نه عرضى و آن هم مخصوص نجاسات عشره است و ما نحن فيه را شامل نيست .
2 - اگر بخواهد رجس ما نحن فيه را شامل شود تخصيص اكثر پيش مىآيد و هو قبيح مستهجن .
3 - جواب سوّم از آيه اوّل در اينجا نمىآيد چون كلمهء رجز مقيد به كلمهء من عمل الشيطان نيست ولى جواب ديگرى داريم كه اين استدلال بر مبناى اينست كه مراد از رجز همان رجس باشد ولى اين يك احتمال است و دو احتمال ديگر هم بود كه در اوّل اين دليل بيان شد و طبق آن احتمالات آيه از ما نحن فيه به كلى اجنبى است و اذا جاء الاحتمال بطل الاستدلال .
قوله : و اضعف : سوّمين آيهاى كه به آن بر حرمت انتفاع از متنجس استدلال شده اين آيه است :
وَ يُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبائِثَ .
« 1 »
كيفيت استدلال :
در اين آيه تحريم را كه حكم شرعى است به خود خبائث كه اعيان خارجيه
هامش
( 1 ) سوره اعراف ، / 157 .