فرموده : هم روغن مالى [ كه دستها - صورت - بدن را با آن چرب و روغنمالى كنند جهت شادابى پوست بدن ] به آن ممنوع است و هم انتفاعات ديگر ، و نبايد در هيچ جهتى از جهات از آن استفاده برد مگر در جهت استصباح تحت السماء ، [ كه دليل خاص بر جوازش داريم ] پس ايشان هم اصل اوّلى را حرمت انتفاع به متنجّس مىداند . [ و به ضميمهء عدم فرق ميان دهن متنجّس با ساير متنجسات ، از كلام ايشان قاعدهء كليه بدست مىآيد . ]
ح : همين ابن ادريس در جاى ديگر از كتابش فرموده : استصباح به روغن متنجّس در زير سقف ممنوع است بلاخلاف [ يعنى نهتنها ساير انتفاعات ممنوع بلكه استصباح تحت السقف هم ممنوع و تنها تحت السماء جايز است . ]
ط : سيد ابو المكارم بن زهره ره در كتاب غنيه « 1 » ، ابتدا فرموده : مبيع بايد از چيزهائى باشد كه داراى منافع محللّه باشد سپس فرموده : با اين شرط احتراز كرديم از چيزهائى كه داراى منافع محرّمه هستند [ كه آنها بيعشان جايز نيست ] سپس فرموده : كليهء نجسهائى كه قابل تطهير نيستند در منافع محرّمه داخل بوده و با شرط مذكور بيع آنها ممنوع است مگر خصوص سگهائى كه براى امر شكار آموخته شدهاند ، و روغن زيتون نجس كه براى استصباح تحت السماء از آن استفاده مىشود . [ و گرنه ساير اعيان نجسه يا متنجسه كه قابل تطهير نيستند ممنوع البيع هستند . ]
سپس فرموده : اجماع طائفه اماميه بر اين مطلب است ، آنگاه پس از ادعاى اجماع در رابطه با جواز بيع زيتون نجس به حديثى از نبى اكرم ( ص ) تمسك كرده كه آن حضرت نسبت به استصباح تحت السماء اذن دادهاند و اين دليل بر جواز بيع آن به اين منظور است [ چون داراى منفعت محلّلهء مىشود . ] پس غير از جهت استصباح تحت السماء ساير جهات ممنوع است اين بود عبارات گروهى از
هامش
( 1 ) الغنيه « الجوامع الفقهيه » ص 524 .