بهره بگيرد . « 1 » [ اگر اين جمله نباشد از روايت جواز انتفاع مستفاد است ولى جواز بيع مستفاد نيست و قبلا در مبحث بيع ميته گفته آمد كه : لا ملازمة بين جواز الانتفاع و جواز البيع ، ولى اگر جمله تهذيب را بگيريم از حديث جواز البيع هم مستفاد است . ]
قوله : و لعل الفرق : گويا كسى مىپرسد : فلسفهء اينكه امام ( ع ) در جواب فرق گذاشت ميان روغن و عسل با روغن زيتون و حكم آنها را از هم جدا كرد چيست ؟ شيخ اعظم ره مىفرمايد : شايد سرّ اين تفريق آن باشد كه روغن زيتون معمولا مايع است و حكم مايعات اينست كه سر سوزنى نجاست به آن برسد تمامش نجس مىشود ولى روغنهاى ديگر و نيز عسل معمولا جامد است و حكم جامد آنست كه : به همان بخشى كه نجس اصابت كرده نجس مىشود و باقيماندهء آن پاك است [ كلّ يابس زكّى ] [ البته گاهى هم ممكن است روغن حيوانى مايع باشد مثل فصل تابستان كه در آن صورت حكم روغن زيتون را خواهد داشت و العكس بالعكس . ]
قوله : و فى رواية : گويا كسى مىپرسد : شيخنا اين توجيه را در فرقگذارى از كجا آورديد ؟ در جواب مىفرمايند : از خود روايات باب اخذ كردهام و در روايت اسماعيل بن عبد الخالق كه روايت چهارم است بدين فرق اشارهاى شده است . ضمن اينكه :
عقل انسان هم فلسفهء فرق را در همين مىداند .
ب : در روايت صحيح از حلبى « 2 » [ نكته : مرحوم شيخ اين روايت را به سعيد اعرج نسبت داده درحالىكه در تهذيب شيخ طوسى اين حديث كه صحيحه
هامش
( 1 ) تهذيب ج 9 ص 85 حديث 359 .
( 2 ) وسائل الشيعه ج 16 ، ص 375 ، باب 43 ، من أبواب الأطعمة المحرمة ، حديث 4 .