تفسير : اگر اين كافران اوامر قرآن را قبول نكنند ، تو در غم آنها خود را هلاك مساز ؛ زيرا ، وظيفهء تبليغ و دعوت را ادا كرده و انجام خواهى داد . اگر كسى قبول نكند ، نبايد اين قدر دلگير و غمگين شوى ؛ و مناسب نيست كه افسوس نموده ، گوئى : باوجود اين قدر كوشش ، چرا كاميابى به دست نيامد ؟ ! زيرا ، درهرحال تو كاميابى ؛ چه ، كارهائى را كه براى رهبرى و تبليغ مردم از رهگذر شفقت و همدردى به جامى آرى ؛ وسيلهء ترقى مراتب و بلندى مدارج توست ؛ اگر اشقياء قبول نكنند ، نقصان به خود آنهاست .
إِنَّا جَعَلْنا ما عَلَى الْأَرْضِ زِينَةً لَها لِنَبْلُوَهُمْ أَيُّهُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا
( 7 )
هر آئينه ما ساخته ايم هرچيزى را كه بر زمين است آرايش آن ؛ تا امتحان كنيم ايشان را كدام كس از ايشان نيكوتر است در عمل .
تفسير : به طرف رونق و زيبائى دنيا مى شتابد ؛ و يا ، آن را گذاشته ، به آخرت چنگ مى زند .
در بعضى روايات است كه ابن عمر سؤال كرد : يا رسول اللّه « احسن عملا » كدام مردم اند ؟ فرمود :
« احسنكم عقلا ، و اورعكم عن محارم اللّه ، و اسرعكم فى طاعته سبحانه » ( كسى كه داراى بهترين عقل و دانش باشد ، و از حرام پرهيزكننده تر ، و در طاعت خداى تعالى شتابنده تر باشد ) .
وَ إِنَّا لَجاعِلُونَ ما عَلَيْها صَعِيداً جُرُزاً
( 8 )
و هر آئينه ما گرداننده ايم آن چيزى را كه بر وى است ميدان هموار بى گياه .
تفسير : روزى فرارسد كه همه گياه ها ، سبزه ها و درختان و غيره را از ميان برده ، زمين را يك ميدان هموار و بى آبادى خواهيم ساخت . كسانى كه دلباختهء زيب و زينت آن اند ، به خوبى بدانند كه اين جلوه و رونق دنيا باقى ماندنى نيست ؛ اگر تمام وسايل لذايذ مادى دنيا در دست تصرّف شما قرار داشته باشد ، و از نقطهءنظر ترقّيات مادّى ، تمام زمين را گلزار نمائيد ؛ در صورتى كه از هدايت آسمانى و دولت روحانى تهيدست باشيد ، با سرور و طمأنيت « 1 » حقيقى و نجات و فلاح ابدى هم آغوش شده نمى توانيد « 2 » . ظفر و
هامش
( 1 ) . طمأنينت ، آرامش
( 2 ) . نمى توانيد هماغوش بشويد .