وَ اسْتَفْزِزْ مَنِ اسْتَطَعْتَ مِنْهُمْ بِصَوْتِكَ
و از جا بجنبان هركه را توانى از ايشان به آواز خود ؛
تفسير : مقصد « 1 » از صوت و آوازى كه شيطان انسان را به طرف عصيان خدا طلب مىكند ، وسوسه انداختن اوست ؛ و مزامير ( ساز و سرود ) هم در آن داخل مى باشد .
وَ أَجْلِبْ عَلَيْهِمْ بِخَيْلِكَ وَ رَجِلِكَ
و بيار ( برانگيز ) بر ايشان سواران خود را ، و پيادگان خود را ؛
تفسير : يعنى ، تمام قوّت خود را به كار بينداز ، و به قوّت كامل خود لشكر خود را حركت بده ؛ كسانى كه از جن و انس در معصيت و نافرمانى او تعالى كوشش مى كنند ، همگى سوار و پيادهء شيطان مى باشند .
وَ شارِكْهُمْ فِي الْأَمْوالِ وَ الْأَوْلادِ
و شريك شو با ايشان در اموال و فرزندان ؛
تفسير : هيچ آرزو و آرمانى در دلت باقى نماند . آنها را به هر طريقى كه مى خواستى برانگيز ، تا در مال و اولاد خود سهم تو را مقرّر كنند ؛ يعنى اين چيزها را به طريق ناجايز به دست آرند ، و در كارهاى ناجايز صرف كنند .
وَ عِدْهُمْ وَ ما يَعِدُهُمُ الشَّيْطانُ إِلَّا غُرُوراً
( 64 )
و وعده ده ايشان را ؛ و وعده نمى دهد ايشان را شيطان مگر فريب .
تفسير : از باغ هاى رنگارنگى كه شيطان نشان مىدهد فريب خوردن كار احمقان است ؛ چه همه وعده هاى او از راه شيطنت و فريبكارى است ؛ چنان كه خودش اقرار مىكند :
« وَ وَعَدْتُكُمْ فَأَخْلَفْتُكُمْ »
هامش
( 1 ) . مقصود ، منظور