تفسير : يعنى ، زره كه در جنگ از جراحت نگه مى دارد .
كَذلِكَ يُتِمُّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تُسْلِمُونَ
( 81 )
همچنين تمام مىكند نعمت خود را بر شما ؛ تا بود كه اسلام آريد .
تفسير : يعنى ، بنگريد كه انواع ضروريّات شما را چه طور به فضل خود تهيّه نمود ، و چه قوّت هاى علمى و عملى به شما مرحمت فرمود ، كه آنها را انسان به كار انداخته ، و تصرّفات عجيب و غريب نمايد . پس آيا ممكن است ذاتى كه اين قدر احسان هاى مادّى و جسمانى نموده ، در سلسلهء تربيت و تكميل ذرايع « 1 » روحانى احسان خود را براى ما كامل ننمايد ؟ ! و شك نيست كه تكميل نمود :
« الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَ رَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلامَ دِيناً »
( مائده ، ركوع 1 ) . پس ضرور است كه همه مردم در مقابل احسان او تعالى سر تعظيم و تشكّر فرودآورند ؛ و مطيع آن منعم حقيقى ، و منقاد آن احسان كنندهء بزرگ بوده باشند .
فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّما عَلَيْكَ الْبَلاغُ الْمُبِينُ
( 82 )
پس اگر اعراض كنند ؛ پس جز اين نيست كه بر تو پيغام رسانيدن آشكار است .
تفسير : يعنى ، اگر اين قدر احسانات را مى بينند ، و باز هم به حضور خداى تعالى سر نياز فرود نمى آورند ؛ هيچ متأثّر مشو . تو فرض خود را ادا كردى ، و تمام سخنان ضرورى را به تفصيل و توضيح گفتى ؛ پس معاملهء آنها را به خدا ( ج ) بسپار .
يَعْرِفُونَ نِعْمَتَ اللَّهِ ثُمَّ يُنْكِرُونَها وَ أَكْثَرُهُمُ
مى شناسند نعمت خدا را ؛ باز ، انكار مى كنند آن را ؛ و بيشتر ايشان
هامش
( 1 ) . به واسطهء