تفسير : يعنى ، شهد داراى رنگهاى مختلفهء سفيد ، سرخ ، زرد است . مى گويند : رنگها در اثر اختلاف موسم ، غذا و عمر مگس « 1 » ، و غيره تفاوت مىكند ؛ و اللّه اعلم .
فِيهِ شِفاءٌ لِلنَّاسِ
در آن آشاميدنى شفاست مردمان را ؛
تفسير : يعنى ، در بسيارى امراض شهد خالص و يا با دواى ديگر مخلوط شده ، به مريض داده مىشود ، و به قدرت خداوند ( ج ) شفا مى يابد .
در حديث صحيح است كه شخصى به مرض اسهال مبتلا بود ؛ برادرش از آن حضرت - صلّى اللّه عليه و سلّم - معالجه خواست ؛ آن حضرت - صلّى اللّه عليه و سلّم - فرمود كه شهد بنوشد ؛ بعد از نوشيدن شهد ، اسهال زياده تر گشت او باز حاضر شده ، عرض كرد كه يا رسول اللّه ( ص ) اسهال زياده تر شده است آن حضرت ( ص ) فرمود : « صدق اللّه و كذب بطن اخيك » ؛ ( خدا صادق ، شكم برادرت كاذب است ) باز بنوشان ! از دوباره نوشاندن همان كيفيّت ظاهر شد ؛ آن حضرت ( ص ) كلمات خود را تكرار فرمود ؛ بالاخره ، به نوشانيدن « 2 » نوبت سوم اسهال بند شد ، و طبيعت صاف گرديد .
اطباء بروفق اصول خود گفته اند كه بعض اوقات در شكم « كيموس » فاسد مىشود ، كه هر غذا و يا دوائى كه در شكم مى رسد ، به ذريعهء « 3 » مادّهء مذكور فاسد مىشود ؛ لهذا اسهال واقع مىشود . معالجه اش فقط همين است كه مسهل داده شود تا آن « كيموس فاسد » بكلّى خارج گردد . در مسهل بودن شهد هيچكس شك و شبهه ندارد ، و امر آن حضرت ( ص ) به همين « 4 » اصول طبّى مبتنى بوده . در عهد مأمون الرشيد ، وقتى كه ثمامهء عبسى به اين گونه مرض مبتلا شد ، طبيب شاهى آن عصر بنام « يزيد بن يوحنّا » به ذريعهء مسهل او را علاج كرد . اطبّاى امروزى ، استعمال شهد « 5 » را براى علاج استطلاق بطن « 6 » نهايت « 7 » مفيد مى دانند .
إِنَّ فِي ذلِكَ لَآيَةً لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ
( 69 )
( هر آئينه ) در اين مقدّمه نشانه است گروهى را كه تفكر مى كنند .
هامش
( 1 ) . سن زنبور
( 2 ) . با نوشانيدن
( 3 ) . به واسطهء
( 4 ) . بر همين
( 5 ) . عسل
( 6 ) . شكم روش
( 7 ) . صددرصد