وَ ما أَنْزَلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ إِلَّا لِتُبَيِّنَ لَهُمُ الَّذِي اخْتَلَفُوا فِيهِ
و فرونياورديم بر تو كتاب را ، مگر به سبب آنكه بيان كنى برايشان آنچه اختلاف كردند در آن ؛
تفسير : قرآن كريم فقط از سببى « 1 » فرستاده شده است كه تو همهء آن اصول صحيحه را كه اين مردم در آن اختلاف مى كنند و مجادله ها برپا مى نمايند ( مثلا توحيد و معاد و احكام حلال و حرام و غيره ) به توضيح و تحقيق بيان نمائى كه هيچ اشكال و اخفا « 2 » باقى نماند ، گويا بنى كريم - صلّى اللّه عليه و سلّم - تمام نزاع ها را به ذريعهء « 3 » قرآن قطع و فيصله نمايد ، و بر بندگان حجّت خدا را قائم كند ؛ سپس پذيرفتن كار مخاطبين است . البتّه ، كسى را كه خداى تعالى توفيق داده باشد ، مى پذيرد ؛ نبايد اندوهگين باشى .
وَ هُدىً وَ رَحْمَةً لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ
( 64 )
و براى راه نمودن و بخشايش مر قومى را كه ايمان مى آورند .
تفسير : يعنى ، قرآن كريم فيصله و بيان براى همه است ؛ ليكن انتفاع از هدايت آن و به آغوش رحمت الهيّه درآمدن ، نصيب كسانى است كه آن فيصله را به صدق دل قبول مى كنند ، و به طوع و رغبت ايمان مى آورند .
وَ اللَّهُ أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَأَحْيا بِهِ الْأَرْضَ
و خدا فرود آورد از آسمان آب را ؛ پس زنده ساخت به آن ، زمين را
هامش
( 1 ) . بدان سبب . . . كه
( 2 ) . خفا ، ابهام
( 3 ) . به وسيلهء ، به واسطهء