راه به آن خبر شوند . ناگهان ، از بالا يك گلوله بم « 1 » ( شهاب ثاقب ) انفلاق مىكند ؛ و دزدان پيغام غيبى را مجروح يا هلاك مى نمايند ؛ درين هنگام گيرودار ، اگر خبر ناقصى به شيطانى رسد ، قبل از آنكه هلاك شود ، آن را به سرعت به شياطين ديگر مى رساند ، و آنها به دوستان انسى خود ابلاغ مى كنند . كاهنان در اين اطّلاع ناقص صدها دروغ از طرف خود آميخته ، اخبار غيب را به عوام مى گويند ! چون يك خبر آسمانى راست برآيد ، معتقدين براى اثبات صداقت آنها عرضه مى دارند ، و از صدها خبر غلط اغماض و تغافل مى كنند . قرآن و حديث ، اين واقعات « 2 » را بيان ، و تنبيه نموده كه خبر راست هرقدر كوچك و جزئى باشد ، سرچشمهء آن همان عالم ملكوت است . در خزانهء شياطين الانس و الجن بجز كذب و افترا چيزى نيست .
همچنين ، انتظامات آسمانى چندان مكمّل است كه شيطان نمى تواند آنجا پا گذارد ؛ يا با وجود منتهاى جدّوجهد ، بر انتظامات و فيصله هاى آنجا قدرت معتدّبه حاصل كند . امّا ، يگان جملهء ناقص « 3 » كه اين طرف و آن طرف ، شيطان از فرشتگان مى شنود ، خداوند ( ج ) ممانعت كلّى آن را اراده نكرده است . اگر مى خواست آن را هم مسدود مى فرمود ؛ ليكن اين امر مطابق حكمت او نبود چ همچنانكه در مهلت دادن به شياطين الجن و الانس ، در دسترس دادن آنها به اسباب و وسايل مغويانه ، باوجود آنكه به حضرت الهى ( ج ) معلوم است كه هيچگاه از اغوا و اضلال دست نمى كشند ، حكمتى دارد ؛ در اينجا نيز آن حكمت را مندرج دانيد .
تنبيه : شياطين ، هميشه به شهاب هلاك مى شوند . مانند كسانى باشند كه مى خواهند قطب جنوبى و بلندترين قلهء هماليه « 4 » را تحقيق كنند ، و در شغف كشف آن به مرگ دچار مى شوند ، و ديگران با وصفى كه « 5 » عاقبت آنها را مى بينند ، از آن مهم دست بردار نمى شوند ؛ جدّوجهد لاينقطع شياطين نيز چنين است .
واضح باد كه قرآن و حديث اين را توضيح نداده كه وجود شهب خاص « 6 » براى رجم شياطين مى باشد ؛ ممكن است كه به وجود آنها چندين مصالح ديگر مربوط باشد ، و حسب ضرورت ، اين كار هم گرفته شود ؛ و اللّه تعالى اعلم .
وَ الْأَرْضَ مَدَدْناها وَ أَلْقَيْنا فِيها رَواسِيَ وَ أَنْبَتْنا
و زمين را بازكشيديم و افگنديم در آن ( كوهها ) بارها ، و رويانيديم
هامش
( 1 ) . بمب
( 2 ) . واقعيّات ، وقايع
( 3 ) . تك جمله هايى ناقص
( 4 ) . هيماليا
( 5 ) . با وصف آنكه
( 6 ) . تنها