تفسير : يعنى ، آسمان را به ستارگان زينت بخشيده ؛ شبانگاه كه هوا از ابر و غبار پاك باشد ، آسمان لاجوردى ، قنديل هاى بى شمار اختران ، در نگاه بيننده چه زيبا و عظيم مى نمايد ! اهل فكرت ، چندين آيات صنعت كامل ، حكمت عظيم ، وحدانيّت مطلق حضرت كردگار را در آن سراغ مى كنند ؛ خلاصه به فرود آمدن فرشتگان از آسمان و يا عروج مردم بر سپهر برين ضرورتى نيست . به آنانى كه دل قبول دارند ، آيا در زمين و آسمان دلايل قدرت كم است ؟ ! خردمند اگر به چشم قبول نگرد ، به سهولت مىتواند از آن درس توحيد حاصل كند . كفّار از مشاهدهء اين دلايل روشن چه معرفت اندوختند كه آينده از آنها توقّعى رود .
وَ حَفِظْناها مِنْ كُلِّ شَيْطانٍ رَجِيمٍ ( 17 ) إِلَّا مَنِ اسْتَرَقَ السَّمْعَ فَأَتْبَعَهُ شِهابٌ مُبِينٌ
( 18 )
و نگه داشتيم آسمان را از هر شيطان رانده شده .
مگر آنكه به دزدى شنود ؛ پس در پى وى افتد آتش آشكارا .
تفسير : شياطين در كارهاى آسمانى هيچ مداخلتى « 1 » ندارند ؛ بلكه از عصر بعثت محمّدى ( صلعم ) به بعد ، در آن حدود گذر كرده نمى توانند « 2 » . اكنون ، انتهاى كوشش ايشان در اين است كه بنياد شيطنت خود را استوار كنند ؛ در قريب آسمان به عالم نزديك شده ، اطّلاعات و اخبار غيبيّه حاصل كنند ؛ پاسبانان ملك نيز گماشته شده اند كه هنگام كوشش شياطين از فراز بر آنها آتش ببارانند .
از نصوص قرآن و حديث برمى آيد كه چون در يكى از امور تكوينى حكمى از آسمان صادر شود ، خداوند قدّوس درين موضوع به فرشتگان وحى مى فرستد . آن اعلان با يك كيفيّت خاص ، آهسته آهسته ، از فراز به فرود مى آيد ؛ آخر فرشتگان در « آسمان دنيا » ، و بر وفق يك روايت بخارى ، در « عنان » ( ابر ) به مذاكرهء آن مى پردازند . شياطين مى كوشند . اطّلاعات غيب را كه به آن معامله تعلّق دارد پيش از وقت به دست آرند ؛ چنان كه امروز اگر به ذريعهء « 3 » تيلفون « 4 » بى سيم پيغامى كشيده شود « 5 » مردم مى كوشند ، در
هامش
( 1 ) . مداخله اى ، دخالتى
( 2 ) . نمى توانند گذر كنند .
( 3 ) . به وسيلهء ، به واسطهء
( 4 ) . تليفون ، تلفن
( 5 ) . فرستاده شود ؛ مخابره شود ؛