حضرت شاه ( رح ) مى نويسد : « كافران از چيزهائى استمداد مى كنند كه محض « 1 » اوهام و خيالات اند ، و بعضى جن و شياطين مى باشند ؛ بعضى اندك خواص دارند ، امّا مالك خواص خود نمى باشند ؛ پس دعوتشان چه فايده مىكند ؟ ! » مانند آتش و آب ؛ شايد ستارگان نيز از آن جمله باشند .
وَ لِلَّهِ يَسْجُدُ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ طَوْعاً وَ كَرْهاً وَ ظِلالُهُمْ بِالْغُدُوِّ وَ الْآصالِ
( 15 )
و خداى را سجده مىكند هركه در آسمانها و زمين است ، به خوشى و ناخوشى ؛ و سجده مىكند سايه هاى ايشان صبح و شام .
تفسير : حضرت شاه ( رح ) مى نويسد : « كسى كه به خدا ايمان دارد ، به خرسندى پيش حكم او سر مى نهد ؛ و كسى كه ايمان نياورده نيز ، بدون اختيار ، حكم او تعالى بر وى جارى مى گردد ، و سايه هايشان صبح و شام بر زمين مى افتد ؛ اينست سجدهء آنها مطلب « 2 » ، هيچ چيز ، خواه جوهر باشد خواه عرض ، از حكم تكوينى خدا ( ج ) بيرون شده نمى تواند « 3 » ؛ و پيش نفوذ و اقتدارش همه منقاد و سر به سجودند . كاستن و افزودن سايه ، و ميلان آن به يمين و يسار ، به اراده و مشيّت اوست ؛ جل جلاله . قيد صبح و شام . شايد از آن جهت است كه درين دو وقت امتداد سايه بر زمين نسبت به ديگر اوقات نمايان تر مى باشد .
قُلْ مَنْ رَبُّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ قُلِ اللَّهُ قُلْ أَ فَاتَّخَذْتُمْ
بگو : كيست پروردگار آسمانها و زمين ؟ بگو خداست ! بگو : آيا گرفتيد
هامش
( 1 ) . فقط
( 2 ) . مقصود آنكه
( 3 ) . نمى تواند بيرون بشود ، باشد ؛