إِنْ كُنْتُمْ مُسْلِمِينَ
( 84 )
اگر فرمانبريد .
تفسير : پريشان نشويد و مترسيد . وظيفهء مؤمن فرمانبردار اينست كه تكيه بر قوّت مالك خود داشته باشد ؛ هركه بر قدرت و آمرزش بى پايان خدا يقين دارد ، در هر امر بر خداى توانا توكّل مىكند ، و اثبات اعتماد آنگاه مىشود كه بنده خود را تماما به خدا ( ج ) بسپارد ؛ حكم الهى را متابعت نمايد ؛ و با تمام جدّ و جهد ، چشم اميدش تنها جانب او باشد .
فَقالُوا عَلَى اللَّهِ تَوَكَّلْنا رَبَّنا لا تَجْعَلْنا فِتْنَةً لِلْقَوْمِ الظَّالِمِينَ
( 85 )
پس گفتند : بر خدا توكّل كرديم ؛ اى پروردگار ما ؛ ( نگردان ما را محل عذاب ) زورآزمائى مكن با ما براى گروه ستمكاران .
تفسير : در اثر نصيحت موسى - عليه السلام - اخلاص خويش را ظاهر كردند و گفتند : بى شك توكّل ما بر خداست ؛ به حضرت او دعا مى كنيم ؛ ما را تختهء مشق ستمكاران نگرداند ، تا به قوّت خود هميشه بر ما ستم كنند ، و ما در مقابل كارى كرده نتوانيم « 1 » ؛ زيرا ، در اين صورت دين ما در خطر مى افتد ؛ ستمكاران و آنان كه ناظر اين حال اند لاف زنند و گويند : اگر حق به طرف ما نمى بود ، چرا اين قدر تسلّط و تفوّق بر شما حاصل مى كرديم و شما اين قدر ذليل و پست مى بوديد ؟ ! اين فكر در ضلالت گمراهان مى افزايد ، و وجود ما ازين حيث باعث فتنهء آنها خواهد گشت .
وَ نَجِّنا بِرَحْمَتِكَ مِنَ الْقَوْمِ الْكافِرِينَ
( 86 )
و نجات بخش ما را به رحمت خود از گروه كافران .
هامش
( 1 ) . نتوانيم كارى بكنيم ؛