تنبيه : اشيائى را كه حلال و حرام گردانيده بودند ، به تفصيل در سورهء مائده و انعام گذشته است .
وَ ما ظَنُّ الَّذِينَ يَفْتَرُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ يَوْمَ الْقِيامَةِ
و چيست گمان آنان كه افترا مى كنند بر خدا دروغ را به روز قيامت ؟ !
تفسير : اينها راجع به روز قيامت چه مى انديشند كه با آنها چه خواهد شد ؟ سخت گرفتار مى شوند ، و يا به آسانى رستگار مى گردند ؟ معذب مى شوند يا نمى شوند ؟ در اين انديشه ها باشند و بدانند كه سزاى دردناكى كه مقرّر شده ، ضرور مى رسد .
إِنَّ اللَّهَ لَذُو فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَ لكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لا يَشْكُرُونَ
( 60 )
بدرستيكه خدا هر آئينه خداوند فضل است بر مردمان ؛ و ليكن بيشتر از ايشان شكر نمى كنند .
تفسير : خدا ( ج ) به فضل خويش در دنيا مهلت بسيار ميدهد ؛ اكثر تقصيرات را مى بخشايد ؛ اما ، بسا اشخاص ، چون اين ملايمت و اغماض را مى بينند ، به جاى اينكه شكر گويند ، در گناه دليرتر مى شوند ، و عاقبت به مجازات شديد مى رسند :
حلم حق با تو مواساها كند « 1 » * چون تو از حدّ بگذرى رسوا كند
وَ ما تَكُونُ فِي شَأْنٍ وَ ما تَتْلُوا مِنْهُ مِنْ قُرْآنٍ
و نمى باشى تو در هيچ كارى ؛ و نمى خوانى هيچ آيتى را از او ، از قرآن ؛
هامش
( 1 ) . لطف حق با تو مداراها كند ( خ ل )