وَ مَغْفِرَةٌ وَ رِزْقٌ كَرِيمٌ
( 4 )
و آمرزش ، و روزى باعزّت .
تفسير : بر سر مال غنيمت كه در بدر به دست مسلمانان افتاد ، ميان اصحاب - رضى اللّه عنهم - نزاع واقع شد . جوانانى كه پيشتر از ديگران مىجنگيدند ، تمام مال غنيمت را حقّ خود مىدانستند ؛ پيران كه عقب جوانان بودند ، مىگفتند : چون پشتيبانى ما موجب اين ظفر شده ، غنيمت به ما داده شود ؛ كسانى كه به حراست حضرت پيغمبر ( ص ) مىپرداختند ، تنها خود را مستحقّ غنيمت مىپنداشتند . در اين آيات ، توضيح شد كه فيروزى جز به عنايت الهى ( ج ) حاصل نمىشود ؛ از قوّت و پشتيبانى ديگران كارى ساخته نمىگردد ؛ مالك مال خداست ، و نائب او پيغمبر مىباشد ؛ بايد چنان كه خدا به وسيلهء پيغمبرش حكم داده ، غنيمت قسمت شود ( تفصيل اين حكم در آينده مىآيد ) ؛ مسلمانان راسخ بايد در هر كار از خدا ( ج ) بترسند ، و با يكديگر به صلح و مسالمت به سر برند ، و بر هر حرف كوچك جدال نكنند ؛ از آراء و جذبات خويش منصرف شوند ، و خاص حكم خدا و رسول او را بپذيرند ، چون نام خدا ( ج ) در ميان آيد از هيبت و خوف به لرزه افتند ؛ به شنيدن آيات و احكام الهى ( ج ) ايمان و يقين آنها استوارتر شود ؛ چنان كه در هيچ معامله اعتماد و توكّل اصلى آنها جز خدا ( ج ) بر احدى باقى نماند ؛ در پيشگاه وى سر بندگى فرود آرند ؛ دارائى و هستى خود را در راه او صرف كنند ؛ غرض ، با عقيده و عمل ، با خلق و مال ، با هرچه توانند ، بكوشند تا رضاى حضرت او حاصل شود ؛ اينها را مىتوان مؤمن كامل ، صادق و راسخ گفت ؛ و ايشانند كه در بارگاه صمديت ، على قدر مراتبهم ، بر مقامات و مراتب بزرگ قرب فائز مىشوند ؛ از تقصيرات عادى آنها صرفنظر مىشود ، و به رزق و عزّت سرفراز مىگردند ؛ « رزقنا اللّه منه بفضله و منّه » .
كَما أَخْرَجَكَ رَبُّكَ مِنْ بَيْتِكَ بِالْحَقِّ وَ إِنَّ فَرِيقاً
چنان كه بيرون آورد ترا پروردگار تو از خانهء تو به تدبير درست ؛ و هرآئينه گروهى