تفسير كابلى (فارسى) — صفحة 419

وَ لَمَّا رَجَعَ مُوسى إِلى قَوْمِهِ غَضْبانَ أَسِفاً و چون بازگشت موسى بسوى قوم خود خشمگين افسوسناك ؛ تفسير : خدا ( ج ) در كوه طور به موسى ( ع ) اطّلاع داده بود كه سامرى قوم تو را گمراه ساخته است ! موسى ( ع ) چون شنيد ، سخت متأسّف و غضبناك گرديد . قالَ بِئْسَما خَلَفْتُمُونِي مِنْ بَعْدِي گفت : چه بد است نيابتى كه كرديد مرا بعد از من ! تفسير : اين خطاب به گوساله‌پرستان بود ؛ يعنى : در غياب من خوب نيابت مرا كرديد ! عوض اينكه مؤكّدترين نصيحت و قوىترين سخن مرا ( يعنى توحيد و عبادت خالص خدا را ) به جا كنيد « 1 » ، گوساله را پرستيديد و گفتيد كه « هذا إِلهُكُمْ » در حقيقت اين است معبود شما ! و ممكن است كه اين خطاب به هارون - عليه السّلام - هم باشد كه : تو حقّ نيابت مرا كه « اخْلُفْنِي فِي قَوْمِي » گفته به تو سپرده بودم ، خوب انجام ندادى ؛ آنها را منع نكردى ، و به ثبات قدم با اين فتنه مقابله ننمودى ! چنان كه در سورهء طه مفصّل مذكور است . أَ عَجِلْتُمْ أَمْرَ رَبِّكُمْ آيا شتاب كرديد از حكم پروردگار خود ؟ ! تفسير : من براى گرفتن احكام پروردگار شما رفته بودم ، و ميعاد چهل روز را هم خدا ( ج ) مقرّر كرده بود ؛ امّا ، شما به انجام موعدى كه خدا مقرّر كرده بود ، صبر نكرديد كه من احكام وى را بيارم ! اندكى نگذشت كه مضطرب شده به اين قدر زودى قهر و غضب خداى خود را خواستيد ! « أَ فَطالَ عَلَيْكُمُ الْعَهْدُ أَمْ أَرَدْتُمْ أَنْ يَحِلَّ عَلَيْكُمْ غَضَبٌ مِنْ رَبِّكُمْ فَأَخْلَفْتُمْ مَوْعِدِي ) ( طه ، ركوع 4 ) . وَ أَلْقَى الْأَلْواحَ وَ أَخَذَ بِرَأْسِ أَخِيهِ يَجُرُّهُ إِلَيْهِ و انداخت آن لوح‌ها را ، و گرفت موى سر برادر خود را ؛ مىكشيدش او را به سوى خود ؛