أَمْ كُنْتُمْ شُهَداءَ إِذْ وَصَّاكُمُ اللَّهُ بِهذا فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرى عَلَى اللَّهِ كَذِباً لِيُضِلَّ النَّاسَ بِغَيْرِ عِلْمٍ إِنَّ اللَّهَ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ
( 144 )
آيا بوديد شما حاضر ، وقتى كه حكم داد شما را خدا به اين ؟ پس كيست ظالمتر از كسى كه بهتان كرده بر خدا دروغ تا كه گمراه كند مردمان را بدون تحقيق ( دانش ) ؟ ! هرآئينه خدا هدايت نمىكند قوم ظالمان را .
تفسير : تحليل و تحريم اشياء محض به حكم خدا ( ج ) مىشود . حكم خدا يا بواسطهء پيغمبران ابلاغ مىشود ، يا بلاواسطه . خدا يكى را مخاطب قرار مىدهد تا به وى معلوم گردد .
اينجا هر دو صورت منفى است : انتفاء صورت اوّل در
( نَبِّئُونِي بِعِلْمٍ )
؛ نفى صورت ثانى در
( أَمْ كُنْتُمْ شُهَداءَ إِذْ وَصَّاكُمُ )
تنبيه شده است . بنابرآن « 1 » ، در دعاوى مشركان جز افترا و اضلال چيزى باقى نمىماند . بدون شبهه ، بيشتر از آن ستمگارى نيست كه بر خدا ( ج ) تهمت بندد ، و با وجود فقدان علم و تحقيق ، به مردم مسائل باطل و غلط بيان كرده ، گمراه كند ! كسى كه اين قدر بىحيائى ورزد ، و به چنين ستم عظيم اقدام نمايد ، توقّع راه يافتن وى امرى بيهوده است .
قُلْ لا أَجِدُ فِي ما أُوحِيَ إِلَيَّ مُحَرَّماً عَلى طاعِمٍ يَطْعَمُهُ إِلَّا أَنْ يَكُونَ مَيْتَةً أَوْ دَماً مَسْفُوحاً
بگو : نمىيابم در آنچه وحى شده بسوى من هيچ حرام برخورندهاى كه مىخورد آن را ، مگر آنكه آن چيز باشد مردار ؛ يا خون روان ؛
هامش
( 1 ) . بنابراين ،