حَمَلَتْ ظُهُورُهُما أَوِ الْحَوايا أَوْ مَا اخْتَلَطَ بِعَظْمٍ ذلِكَ جَزَيْناهُمْ بِبَغْيِهِمْ وَ إِنَّا لَصادِقُونَ
( 146 )
برداشته است پشتهاى اين دو قسم ( چسبيده باشد بر پشتهاى آنها ) ، يا برداشته است آن را رودهها ، يا آنچه آميخته باشد به استخوان ؛ اينطور جزا داديم ايشان را به سبب ظلم ايشان ؛ و هرآئينه ما راستگويانيم .
تفسير : حرمت اصليّه در آن اشياست كه در فوق مذكور شده . البتّه ، براى مصلحت وقت ، بعض اشياء به صورت عارضى بر برخى از اقوام سلف حرام گردانيده شده بود ؛ مثلا ، بر يهود در سزاى جرايمشان هر حيوان ناخندار كه انگشتان آن گشاده نباشد ، مانند : شتر ، شترمرغ ، مرغابى ، حرام گردانيده شده بود . كذا چربوى گاو و بز ، كه به كمر ، روده ، استخوان ملصق نباشد ( چون چربوى گرده ) حرام گردانيده شده بود . ادّعاى بنى اسرائيل كه مىگويند : اين اشياء از روزگار نوح و ابراهيم - عليهما السّلام - بالاستمرار حرام است ، غلط مىباشد . حقيقت اين است كه هيچيك ازين اشياء در عهد ابراهيم ( ع ) حرام نبود ؛ در اثر تمرّد و عصيان يهود ، تمام اين اشياء حرام گرديد . هركه جز اين دعوى كند دروغ است ؛ چنان كه در آغاز پارهء
« لَنْ تَنالُوا »
در آيت
« قُلْ فَأْتُوا بِالتَّوْراةِ فَاتْلُوها إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ »
« 1 » اين مدّعيان را دعوت شده بود .
فَإِنْ كَذَّبُوكَ فَقُلْ رَبُّكُمْ ذُو رَحْمَةٍ واسِعَةٍ
پس اگر به دروغ نسبت كنند ترا ، پس بگو : پروردگار شما خداوند مهربانى بسيار است ؛
هامش
( 1 ) . سورهء آل عمران ، آيهء 93 .