تفسير كابلى (فارسى) — صفحة 259

رَبِّهِمْ مَرْجِعُهُمْ فَيُنَبِّئُهُمْ بِما كانُوا يَعْمَلُونَ ( 108 ) پروردگارشان مرجعشان است ؛ پس آگاه كند ايشان را به آنچه كه مىكردند . تفسير : چون جهان دار امتحان است ؛ در آن نظامى نهاده ، و اسبابى فراهم كرده‌ايم كه هر قومى به عمل و راه و روش خود مىنازد ؛ دماغ انسان را چنان نيافريديم كه به قبول و پسند راستى مجبور باشد ، و در آن نگنجد كه سوى نادرستى باز گرايد . البتّه ، چون جانب خدا ( ج ) باز گردند حقايق بر ايشان منكشف مىشود و مىدانند آنچه در دنيا مىكردند چه بود ؟ وَ أَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمانِهِمْ لَئِنْ جاءَتْهُمْ آيَةٌ لَيُؤْمِنُنَّ بِها و قسم‌ها مىخوردند به خدا از تأكيد قسم‌هاى خود ، كه اگر مىآمد به ايشان نشانه‌اى ، هرآئينه ايمان مىآوردند به آن . تفسير : بعض معجزات مطلوبه ؛ مثلا ، كوه صفا زر ناب گردد . قُلْ إِنَّمَا الْآياتُ عِنْدَ اللَّهِ وَ ما يُشْعِرُكُمْ أَنَّها إِذا جاءَتْ لا يُؤْمِنُونَ ( 109 ) بگو كه نشانه‌ها نزد خداست ( اى مسلمانان ) ؛ و شما را چه خبر ساخته است كه آن نشانىها چون بيايد ، اينها ايمان خواهند آورد ( نخواهند آورد ) ؟ ! تفسير : بعضى از مسلمانان مىپنداشتند كه بهتر است اگر اين حجّت آنها انجام شود . خداوند ( ج ) فرمود : شما چه مىدانيد ؟ اين قوم لجوج سركش ، اگر معجزات مطلوبه را مشاهده كنند ، ايمان نخواهند آورد ! آنگاه ، موافق به سنّة اللّه ، مستحقّ مىگردند كه بايد به سرعت تباه شوند ؛ چنان كه در آغاز اين سوره به تفصيل بيان كرديم . وَ نُقَلِّبُ أَفْئِدَتَهُمْ وَ أَبْصارَهُمْ كَما لَمْ يُؤْمِنُوا بِهِ و مىگردانيم دل‌هاى ايشان را . و چشمهاى ايشان را ؛ چنان كه ايمان نياوردند بر نشانىها ( به قرآن )