عَلى بَشَرٍ مِنْ شَيْءٍ
بر هيچ آدمى چيزى ؛
تفسير : در ركوع گذشته ، تذكار مقام نبوّت و ذكر بسى از انبياء ، نام به نام بود ؛ و اينكه پيغمبر - صلّى اللّه عليه و سلّم - نيز مأمور است كه به صراط مستقيم توحيد و معرفت كه انبياى پيشين بر آن روان بودند ، رفتار كند . بعثت پيغمبران براى هدايت خلق اللّه سنّت قديم الهى است .
در اين آيات ، ترديد آن جاهلان و معاندين است كه در اثر سوء فهم و جهل و بىدانشى ، يا نسبت به فرط عداوتى كه به حضرت پيغمبر داشتند ، بىاختيار به خشم آمده ، از اين صفت بارى تعالى كه يكى از افراد بشرى را به وحى و مكالمهء خاص خود افتخار مىبخشد ، انكار مىكنند ؛ گويا ، آنها سلسلهء انزال كتب و ارسال رسل را بكلّى نفى مىكنند !
قُلْ مَنْ أَنْزَلَ الْكِتابَ الَّذِي جاءَ بِهِ مُوسى نُوراً وَ هُدىً لِلنَّاسِ تَجْعَلُونَهُ قَراطِيسَ تُبْدُونَها وَ تُخْفُونَ كَثِيراً وَ عُلِّمْتُمْ ما لَمْ تَعْلَمُوا أَنْتُمْ وَ لا آباؤُكُمْ
بگو بپرس : كه فرو فرستاد كتابى كه آورده است آن را موسى ؟ ! روشنى و هدايت مر مردمان را ؛ مىگردانيد آن را ورق ورق ؛ آشكار مىكنيد آن را ، و پنهان مىكنيد بسيارى را ؛ و آموخته شديد آنچه نمىدانستيد شما ، و نه پدران شما ؛
تفسير : اگر واقعا خدا ( ج ) بر انسان چيزى فرود نياورده ، كتاب عظيم الشأنى مانند تورات مقدّس از كجا شد كه آن را به موسى فرستاد ؟ ! كتابى كه بندگان را بر احكام و مرضات الهى ( ج ) آگاه مىگردانيد ؛ فروغ رشد و هدايت از آن مىتابيد ؛ شما را به چيزهايى دانائى مىبخشيد كه شما و پدران شما ، بلكه همه افراد بشر ، بدون اعلام الهى ، محض به كمك عقل و حواسّ ، آن را ادراك