تفسير : « امّ القرى » اصل و اساس قريهها را گويند . مكّهء معظّمه مرجع دينى و دنيائى تمام عرب بوده ، و به حيثيّت جغرافيائى نيز در وسط دنياى قديم ، صورت مركز واقع شده ، و دنياى جديد ، يعنى امريكا ، مقابل آن است . موافق روايات حديث ، چون زمين بر آب بنا يافت ، اوّل اينجا نمايان گرديد ، بنابرآن وجوه ، مكّه « امّ القرى » گفته شد ؛ مراد از نزديك ( حول ) يا عرب است كه در دنيا اوّلين مخاطب قرآن بودند ، و ذريعهء « 1 » آنها به ديگر جهانيان خطاب شد ؛ و يا ، تمام جهان مراد است ؛ چنان كه خداوند ( ج ) فرمود :
« لِيَكُونَ لِلْعالَمِينَ نَذِيراً »
« 2 » .
وَ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ يُؤْمِنُونَ بِهِ وَ هُمْ عَلى صَلاتِهِمْ يُحافِظُونَ
( 92 )
و آن كسانى كه ايمان آوردند به آخرت ، ايمان مىآرند به قرآن ؛ و ايشان بر نماز خود محافظت مىكنند ؛
تفسير : هركه به آخرت يقين دارد ، و از حيات بعد الموت انديشناك است ، درصدد جستجوى هدايت و طريق نجات مىباشد ؛ پيغام الهى ( ج ) را مانند نماز و ديگر عبادات قبول و حفاظت مىكند .
وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرى عَلَى اللَّهِ كَذِباً أَوْ قالَ أُوحِيَ إِلَيَّ وَ لَمْ يُوحَ إِلَيْهِ شَيْءٌ وَ مَنْ
و كيست ستمگارتر از كسى كه بربست بر خدا دروغى ؟ يا گفت كه وحى فرستاده شده به من ! و حال آنكه وحى فرستاده نشده به وى چيزى ؟ ! و ( كيست ظالمتر از ) آن كس كه
هامش
( 1 ) . از طريق آنان ،
( 2 ) . سوره فرقان ، آيه 1 .