تفسير : يعنى ، جادّهء توحيد خالص و معرفت خداوندى آنست كه خداوند به فضل و توفيق خويش بندگان برگزيدهء خود را بر آن رهسپار گرداند ؛ در صلهء آن حسب استعداد آنها درجاتشان را بلند نمايد .
وَ لَوْ أَشْرَكُوا لَحَبِطَ عَنْهُمْ ما كانُوا يَعْمَلُونَ
( 88 )
و اگر شريك مقرّر مىكردند ، نابود شدى از ايشان آنچه كرده بودند .
تفسير : به ما ابلاغ شده كه شرك تمام اعمال انسان را حبط مىكند ؛ كسى را ديگرچه ( حيثيّت ) مىماند ؟ ! اگر - معاذ اللّه - به فرض محال ، از پيغمبران و مقرّبان چنين حركتى صادر شود ، همه اعمال آنها ضايع گردد .
أُولئِكَ الَّذِينَ آتَيْناهُمُ الْكِتابَ وَ الْحُكْمَ وَ النُّبُوَّةَ فَإِنْ يَكْفُرْ بِها هؤُلاءِ فَقَدْ وَكَّلْنا بِها قَوْماً لَيْسُوا بِها بِكافِرِينَ
( 89 )
اين جماعت ، آنانند كه داديم ايشان را كتاب و شريعت و پيغامبرى ، پس اگر كافر شوند به آيات قرآن اينها ( اهل مكّه ) ؛ پس به درستى كه ما برگماشتيم براى ايمان به اينها گروهى كه نيستند بدين چيزها كافر .
تفسير : اگر كافران مكّه يا ديگر منكران ازين چيزها ( كتاب ، شريعت ، نبوّت ) انكار ورزند ، دين خدا به آنها موقوف نيست ؛ ما قوم ديگر يعنى مهاجران و انصار و اتباع آنها را براى تسليم و قبول و حفظ و ترويج اين اشياء مسلّط كردهايم ؛ آنها از هيچ سخن ما اعراض نمىكنند .
أُولئِكَ الَّذِينَ هَدَى اللَّهُ فَبِهُداهُمُ اقْتَدِهْ
اين جماعت انبيا ، كسانىاند كه هدايت كرد ايشان را خدا ؛ پس به روش ايشان اقتدا كن !