يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا مَنْ يَرْتَدَّ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ فَسَوْفَ يَأْتِي اللَّهُ بِقَوْمٍ يُحِبُّهُمْ وَ يُحِبُّونَهُ أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ أَعِزَّةٍ عَلَى الْكافِرِينَ يُجاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ لا يَخافُونَ لَوْمَةَ لائِمٍ
اى مؤمنان ، كسى كه از شما گشت از دين خود ، پس عنقريب مىآرد خدا قومى را كه دوست مىدارد ( خدا ) اوشان را ، و دوست مىدارند ايشان او را ؛ نرم دلاند بر مؤمنان ، زبردستاند بر كافران ؛ جنگ مىكنند در راه خدا ، و نمىترسند از ملامت كردن هيچ ملامتكننده .
تفسير : در اين آيت دربارهء بقاى حفاظت جاودانى اسلام پيشينهگوئى عظيم الشأن شده است . در آيات گذشته از موالات با كفّار منع كرده شده بود ؛ ممكن كدام شخص يا كدام قوم « 1 » در اثر موالات با كفّار صريحا از اسلام باز گردد ؛ چنان كه در
« وَ مَنْ يَتَوَلَّهُمْ مِنْكُمْ فَإِنَّهُ مِنْهُمْ »
تنبيه شده است ؛ قرآن كريم با منتهاى قوّت و صفا بيان مىكند : كسانى كه از اسلام باز مىگردند به خود نقصان مىرسانند و به اسلام زيانى رسانده نمىتوانند . « 2 » خدا ( ج ) به جاى مرتدّان يا در مقابل آنها قومى را مىآرد كه آنها با خدا عشق دارند و خدا ( ج ) به ايشان محبّت مىكند ؛ با مسلمانان شفيق و مهربان ، و بر دشمنان اسلام غالب و زبردست مىباشند . اين پيشينهگوئى بحول اللّه و قدرته در هر قرن تكميل يافته ، « 3 » از همه بزرگتر فتنه ارتداد بعد از وفات حضرت پيغمبر ( ص ) در عهد خلافت صدّيق اكبر ( رض ) آغاز شد و به چندين صورت مرتدّان در قبال
هامش
( 1 ) . ممكن بود كه يك شخصى يا يك قومى
( 2 ) . نمىتوانند زيانى برسانند .
( 3 ) . تحقّق يافته