تفسير : در معاملهء خاصّى كه خدا با پيغمبران دارد ، و عادت عامّهء الهى كه نسبت به امتياز پاك از ناپاك بوده است ؛ ضرورت به كنجكاوى مزيد ندارد ؛ وظيفهء شما اين است كه به اقوال خدا و رسول يقين كنيد ، و پابند تقوى باشيد ؛ اگر اين را به عمل آوريد ، همه چيز از شماست . « 1 »
وَ لا يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ يَبْخَلُونَ بِما آتاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ هُوَ خَيْراً لَهُمْ بَلْ هُوَ شَرٌّ لَهُمْ سَيُطَوَّقُونَ ما بَخِلُوا بِهِ يَوْمَ الْقِيامَةِ
و نپندارند آنان كه بخل مىورزند به آنچه داده است ايشان را خدا ، از فضل خود ؛ كه اين بخل بهتر است دربارهءشان ؛ بلكه آن بسيار بد است دربارهءشان ؛ زود در گردنشان طوق مىشود آنچه بخل ورزيدهاند به آن ، در روز قيامت
تفسير : اكثر حصّهء ابتداى سوره متعلّق به اهل كتاب ( يهود و نصارى ) بود ، و در بين ، بنابر مناسبات و وجوه خاص ، تفصيلات غزوهء احد آمد ؛ آنها را به قدر كفايت تمام كرد ؛ باز شنايع اهل كتاب توضيح مىشود ؛ از آن جمله ، چون معاملهء يهود بسيار مضّر بود ؛ و منافقان بيشتر از آنها بودند ؛ و در آيت ماقبل بيان شد كه خداى تعالى خبيث را از طيّب جدا مىگرداند . بنابرآن ، چنان كه اين تميّز هنگام جهاد بدنى آشكار مىشد ، در جهاد مالى نيز خالص از مغشوش ، و ايماندار حقيقى از غيرحقيقى ، ظاهر مىگردد . خداوند واضح گردانيد كه منافقين يهود چنان كه از جنگ مىگريزند از انفاق مال نيز سرباز مىزنند ؛ امّا ، طورىكه « 2 » از جهاد كناره گرفتند ، و مهلت چند روز دنيا به آنها خير نيست « 3 » ؛ همانطور ، بخل و امساك و جمع كردن مال زياد به آنها سودى نمىكند « 4 » . بالفرض كه در دنيا آفت و مصيبتى بر آنها نازل نشد ؛ در روز قيامت ، اين مال جمع كردهءشان يقينا به صورت عذاب ، طوق گردنشان مىشود ؛ و در عين زمان ، مسلمانان را
هامش
( 1 ) . همه چيز از آن شماست .
( 2 ) . همانطور كه
( 3 ) . براى آنان خير نيست ،
( 4 ) . سودى نمىرساند .