وفد نجران دعوت مباهله را شنيده ، مهلت خواستند كه بعد از مشوره « 1 » جواب مىدهيم ؛ در نتيجه ، يكى از آنها كه تجربهكار « 2 » و مسئول و خردمند بود ، در مجلس گفت : اى گروه نصارى ، شما در دل مىدانيد كه محمّد ( ص ) پيغمبر مرسل است ، و راجع به مسيح سخنانى گفته كه همه واضح و فيصلهكن است ؛ شما مىدانيد كه خدا ( ج ) وعده فرموده كه از بنى اسمعيل پيغمبرى مبعوث مىنمايد ؛ هيچ بعيد نيست كه همان پيغمبر مرسل ، محمّد ( ص ) باشد ؛ پس هر طايفه كه با ذوات انبياء مباهله و ملاعنه كند ؛ در نتيجه ، بزرگ و كوچك آنان نجات نمىيابد ، و اثر لعنت پيغمبر تا نسلها باقى مىماند ! بهتر آن است كه صلح كنيم ، و به مساكن خود بازگرديم ؛ زيرا ، ما نمىتوانيم با تمام عرب بجنگيم ! پيشنهاد وى منظور گرديد ؛ هيئت ، همگان به حضور آن حضرت حاضر گرديدند ، و حضرت پيغمبر ( ص ) را ديدند كه با حضرت حسن و حسين و فاطمه و على ( رض ) بيرون شدهاند ؛ چون نگاه نصرانيان بر اين جمعيت فرخندهء نورانى افتاد لات پادرىشان گفت : از اين چهرهها فروغ ايمان و حقيقت مىتابد ، و چنان است كه اگر دعاى ايشان به كوه تصادم كند ، از جاى خويش بركنده شود ! زينهار ، با اين طايفه مباهله مكنيد ، و خويشتن را به هلاك ميفگنيد ، و الّا يك تن هم از نصارى در سرتاسر جهان باقى نمىماند ! لهذا مقابله را گذاشتند ، و جزيهء سالانه را به عهده برداشتند ، و صلح نموده بازگشتند . حضرت پيغمبر ( ص ) فرموده : اگر مباهله مىكردند ، وادى آتش مىگرديد و بر آنها مىباريد ، و خداوند ( ج ) نجران را مستأصل مىكرد ، و در ظرف يك سال ، همه نصرانيان به هلاك مىرفتند .
تنبيه : در قرآن تصريح نشده كه بعد از پيغمبر ( ص ) مباهله كنند ، و يا چنان كه دربارهء پيغمبر اثر مباهله ظاهر شده هميشه چنان خواهد بود . از طريق عمل بعضى از سلف ، و از تصريحات فقهاى حنفى ، معلوم مىشود كه مشروعيّت مباهله اكنون نيز باقى است ؛ مگر « 3 » در اشيائيكه ثبوت آن قطعى باشد ؛ امّا شموليّت زنان و اطفال در مباهله ضرور نمىباشد . ورود عذاب چنان كه در مباهلهء حضرت پيغمبر ( ص ) وارد مىشد ، در هر مباهله نمىباشد ؛ بلكه مباهله يك نوع اتمام حجّت است كه بدان وسيله از بحث بر كنار شوند . به عقيدهء من ، با هر كاذبى مباهله لازم نيست ؛ مگر با كاذب معاند . ابن كثير گويد : « ثمّ قال اللّه تعالى آمرا رسوله صلّى اللّه عليه و سلّم ان يباهل من عاند الحقّ فى امر عيسى بعد ظهور البيان » ؛ و اللّه اعلم .
إِنَّ هذا لَهُوَ الْقَصَصُ الْحَقُّ وَ ما مِنْ إِلهٍ إِلَّا اللَّهُ
هر آئينه اين است خبر راست ؛ و نيست هيچ معبودى غير خدا ؛
هامش
( 1 ) . مشورت
( 2 ) . مجرّب ، باتجربه
( 3 ) . ليكن