مدّت چار ماه سوگند نمايد ؛ « 1 » مثلا ، سوگند كند كه تا سه ماه به زن خود نزديك نمىشوم ! اين در حكم ايلاء شرعى داخل نمىباشد ؛ حكم آن اين است كه هرگاه قسم خود را نقض نمايد ، و در حين مدّت سه ماه با زن خود نزديك شود ، كفّارهء قسم بر وى لازم مىگردد ؛ و اگر قسم خود را تكميل نمايد ، يعنى سه ماه به وى نزديك نشود ، نه طلاق واقع مىشود ، نه كفّاره لازم مىگردد .
وَ الْمُطَلَّقاتُ يَتَرَبَّصْنَ بِأَنْفُسِهِنَّ ثَلاثَةَ قُرُوءٍ وَ لا يَحِلُّ لَهُنَّ أَنْ يَكْتُمْنَ ما خَلَقَ اللَّهُ فِي أَرْحامِهِنَّ إِنْ كُنَّ يُؤْمِنَّ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ
و زنانى كه طلاق شدهاند انتظار كشند به نفسهاى خود تا سه حيض ، و حلال نيست به آنها كه پنهان دارند آنچه را آفريده اللّه در رحمهاى ايشان ؛ اگر ايشان ايمان دارند به اللّه و روز قيامت ؛
تفسير : زنان مطلّقه شوهر نكنند تا سه حيض تكميل شود . اين احتياط از جهت آن است كه اگر حمل باشد معلوم گردد ، و فرزند يكى به ديگرى داده نشود . بنابرآن ، بر زن فرض است كه هرچه در رحم او باشد آشكار نمايد ، چه حمل و چه حيض ؛ اين مدّت را « عدّت » « 2 » مىنامند .
فايده : « مطلّقات » در اينجا ، مراد از زنانى است كه شوهران بعد از نكاح به آنان جماع يا خلوت صحيحه كرده ، حيضشان مىآيد ؛ و آزاد ، يعنى كنيز كسى نباشند . شرطهاى فوق از اين جهت است كه با زنى كه صحبت و خلوت صحيحه نشده باشد ، بعد از طلاق ، عدّت بالكلّ نيست ؛ و زنى كه حيض نمىبيند ، نابالغ يا بسيار پير يا حامله مىباشد ؛ در دو صورت سابق ، عدّت آن سه ماه است ، و عدّت زنان حامله تا وضع حمل آنهاست . زنى كه شرعا كنيز باشد ، اگر حيض مىديد ، عدّت او دو حيض است ، و اگر حيض نيايد ، يعنى خردسال و پير باشد ، عدّت او يك و نيم ماه است ؛ اگر حامله باشد تا وضع حمل . تفصيل از آيات ديگر و احاديث ثابت است .
هامش
( 1 ) . ايلاء كند ؛ سوگند بخورد كه نزديكى نكند ؛
( 2 ) . « عدّه »