وَ اللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ ( 228 ) الطَّلاقُ مَرَّتانِ فَإِمْساكٌ بِمَعْرُوفٍ أَوْ تَسْرِيحٌ بِإِحْسانٍ
و اللّه غالب ، با حكمت است .
طلاق ( رجعى ) دوبار است ؛ پس نگهداشتن است به وجه پسنديده ، يا رها كردن به نيكوئى ؛
تفسير : پيش از اسلام رواج بود كه مردان هر قدر كه مىخواستند ، ده بيست مرتبه ، زنان خويش را طلاق مىدادند ، و قبل از انقضاى موعد عدّت رجوع مىكردند ، باز ، هر وقتى كه مىخواستند طلاق مىدادند ، و رجعت مىنمودند . با اين روش ، بعض مردان ، زنان را سخت مىآزردند ؛ در نتيجه ، اين آيت كريمه نازل شد ؛ يعنى : طلاقى كه در آن رجعتى جايز است ، تمام آن دو مرتبه مىباشد ، و مردان را تا دو مرتبه اختيار داده شده كه اگر در اثناى عدّت بخواهند ، مىتوانند بر حسب دستور زن را نگهدارند ، يا به احسان رخصت دهند ، امّا ، بعد از انقضاى ميعاد عدّت ، رجعت به جا نمىماند « 1 » ، و اگر هر دو راضى باشند ، مىتوانند دوباره نكاح كنند . مردى كه زن خود را سه مرتبه طلاق دهد ، تا شوهر ديگر با زن مذكور نكاح و جماع نكند ، نكاح آن به اين زن جايز نمىباشد .
فايده : مراد از « امساك به معروف » و « تسريح به احسان » آن است كه اگر مرد رجعت نمايد ، به طريق موافقت و حسن معاشرت باشد ، نه آنكه زنان را در حبس دارند و آزار دهند ؛ چنان كه در بين مردم معمول بود . كسى كه چنين نتواند ، زن را به آسانى و احترام ، رخصت دهد .
وَ لا يَحِلُّ لَكُمْ أَنْ تَأْخُذُوا مِمَّا آتَيْتُمُوهُنَّ شَيْئاً
و حلال نيست براى شما كه بگيريد از آنچه دادهايد زنان را چيزى ،
هامش
( 1 ) . جايى براى رجوع باقى نماند ،