أَكْبَرُ مِنْ نَفْعِهِما
بزرگتر است از سود آنها ؛
تفسير : عقل كه انسان را از تمام امور شنيعه باز مىدارد ، در نوشيدن شراب زايل مىگردد ؛ كار به جدال و قتال و ديگر مفاسد متنوّعه منتهى مىشود ؛ آلام روحى و جسمى توليد ؛ و بسا كه منجرّ به هلاك مىگردد ! قمار ، حرامخورى ؛ دزدى ؛ ضياع مال و عيال ؛ عداوت و دشمنى ؛ و ديگر هر نوع مفاسد ظاهرى و باطنى بار مىآرد ! بلى ، در شراب و قمار يك نوع سود آنى و فانى موجود است ؛ چنانچه « 1 » شراب لذّت و سرور سرسرى مىبخشد ، و از قمار بدون زحمت مال بدست مىآيد .
وَ يَسْئَلُونَكَ ما ذا يُنْفِقُونَ قُلِ الْعَفْوَ
و مىپرسند ترا كه چه خرج كنند ؟ بگو : آنچه را زايد از حاجت باشد ؛
تفسير : مردم از حضرت پيغمبر ( ص ) سؤال نمودند كه چه مقدار مال خود را در راه خدا صرف نمايند ؟ حكم الهى ( ج ) نازل گرديد : هر آنقدر كه از مصارف ضرورى شما زياد بماند . زيرا ، چنان كه انديشهء آخرت ضرور است ، فكر اين جهان را نيز بايد داشت . اگر شما آنچه داريد همه را صرف نمائيد ، ضروريّات خود را از چه تكميل خواهيد كرد ؟ و حقوقى را كه بر شما لازم است ، چگونه ادا خواهيد نمود ؟ و از اين رهگذر ، دچار چه مصايب دنيوى و اخروى خواهيد شد ؟ !
كَذلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الْآياتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُونَ ( 219 ) فِي الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ
اينچنين بيان مىكند خدا براى شما احكام را ، تا شما فكر كنيد . در كارهاى دنيا و آخرت ؛
هامش
( 1 ) . چنان كه