مىشود ، نزد امام ابو حنيفه ( رح ) ؛ امّا ، هيچكس در بين مسلمان و كافر حربى حكم به قصاص ننموده است .
فَمَنْ عُفِيَ لَهُ مِنْ أَخِيهِ شَيْءٌ فَاتِّباعٌ بِالْمَعْرُوفِ وَ أَداءٌ إِلَيْهِ بِإِحْسانٍ
پس كسى كه معاف شد او را از طرف برادرش چيزى ، پس حكم او طلب كردن است موافق دستور ( نيك ) ، و ادا كردن به وى از طرف قاتل ، به نيكوئى ؛
تفسير : اگر بعضى از ورثهء مقتول هم از خون بگذرند ، قاتل به قصاص محكوم نمىشود . در اين صورت ، بايد معلوم كرد كه ورثه چگونه از خون گذشتهاند ؟ آيا بدون معاوضهء مالى ، خاص به نيّت تحصيل ثواب ؟ يا با اداى ديت شرعى و اخذ يك مقدار مال بطور مصالحه خشنود شدهاند ، و فقط از قصاص گذشتهاند ؟ در صورت اوّل ، قاتل از مطالبهء ورثه به كلى فارغ مىشود ؛ در صورت دوّم ، بر قاتل است كه پول معاوضه را بدون كمى و درنگ « 1 » ، به ممنونيّت و خوشى ، تأديه كند .
ذلِكَ تَخْفِيفٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَ رَحْمَةٌ
اين حكم آسانيست از جانب پروردگار شما و مهربانيست ؛
تفسير : خداوند به قتل عمد شما را در قصاص و ديت و عفو مخيّر گردانيد . اين امر از طرف پروردگار و مالك شما به هر دو جانب ، يعنى به قاتل و وارثان مقتول ، مهربانى و سهولت است .
اين مرحمت دربارهء ملل گذشته رعايت نشده بود ؛ بر يهود خاص قصاص ، و بر نصارى تنها ديت يا عفو مقرّر بود .
هامش
( 1 ) . بىكموكاست و بىدرنگ .