امام صادق عليه السّلام اشاره فرموده است .
منظور از « بردا » ظاهرا خنكى است گرچه آن را خواب نيز گفتهاند ،
جَزاءً وِفاقاً
حاكى است كه اين كيفر مطابق شرك و اعمال ناشايست آنهاست چنان كه آمده است :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ كَفَرُوا لا تَعْتَذِرُوا الْيَوْمَ إِنَّما تُجْزَوْنَ ما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ
تحريم / 7 .
27 ، 28 -
إِنَّهُمْ كانُوا لا يَرْجُونَ حِساباً وَ كَذَّبُوا بِآياتِنا كِذَّاباً
تعليل اهل جهنم بودن آنهاست ، اين تعليل به دو بخش تقسيم مىشود اول آنكه به حساب آخرت اميد نداشتند و از آن مطمئن بودند و اين مفيد انكار آنهاست دوم : گفته پيغمبر را نيز تكذيب مىكردند . تكذيبى عجيب و توأم با اصرار .
29 ، 30 -
وَ كُلَّ شَيْءٍ أَحْصَيْناهُ كِتاباً فَذُوقُوا فَلَنْ نَزِيدَكُمْ إِلَّا عَذاباً
آيه اول متمّم تعليل سابق است ، يعنى : كيفر موافق اعمال آنها است ، زيرا هر چيز از جمله اعمال آنها را به طور كامل شمردهايم ، نظير :
وَ كُلَّ شَيْءٍ أَحْصَيْناهُ فِي إِمامٍ مُبِينٍ
يس / 12 ، آن وقت به طور التفات از غيبت به خطاب فرموده است :
پس بچشيد عذاب را ، مراد از
فَلَنْ نَزِيدَكُمْ . . .
يا ادامه عذاب است و يا عذاب بعدى زائد بر عذاب قبلى است و عذابشان پيوسته در حالت تزايد است ( نعوذ باللّه ) 31 تا 34 :
إِنَّ لِلْمُتَّقِينَ مَفازاً حَدائِقَ وَ أَعْناباً وَ كَواعِبَ أَتْراباً وَ كَأْساً دِهاقاً
از اين آيات بيان قيامت متقيان شروع مىشود ، در آيات كفار ، عنوان « طاغين » به كار برده شده كه طغيان از اطاعت حق سبب اهل جهنم بودن است و در اين آيات « متقين » عنوان شده است كه تقوى و دورى از بديها و پرهيز از مخالفت حق سبب اهل بهشت شدن است .
مفاز مىتواند مصدر ميمى يا اسم مكان باشد ، منظور از « اتراب » ظاهرا