آنست و بهشت در آسمانست الميزان مىافزايد : در كلام خدا چيزى نيست كه اين درخت را تفسير كند گويى بنا بر ابهام است چنان كه آيهء
إِذْ يَغْشَى السِّدْرَةَ ما يَغْشى
مؤيد آنست ، در روايات تفسير شده كه آن در بالاى آسمان هفتم است ، اعمال بنى آدم به آنجا مىرسد .
در مجمع البيان از رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله نقل شده : در هر برگى از آن درخت ملكى را ديدم كه خدا را تسبيح مىكرد ( تفسير صافى ) .
15 -
عِنْدَها جَنَّةُ الْمَأْوى
.
ضمير « عندها » راجع به سدره است يعنى بهشتى كه مأواى اهل بهشت است در نزد آن سدره مىباشد در جاى ديگر دربارهء آن فرموده :
فَلَهُمْ جَنَّاتُ الْمَأْوى نُزُلًا بِما كانُوا يَعْمَلُونَ
سجده / 19 معلوم است كه مراد بهشت آخرت مىباشد .
16 -
إِذْ يَغْشَى السِّدْرَةَ ما يَغْشى
.
معلوم نيست چه چيز آن سدره را احاطه مىكند و مىپوشاند ، « اذا » ظرف است براى « راه » در آيات سابق از تفسير قمى نقل شده : چون حجاب ميان خدا و رسول برداشته شد ، نور خدا سدره را احاطه كرد .
17 و 18 -
ما زاغَ الْبَصَرُ وَ ما طَغى لَقَدْ رَأى مِنْ آياتِ رَبِّهِ الْكُبْرى
.
زيغ بصر آنست كه ديدنى را بر حقيقت آن ببيند ، طغيان بصر آنست كه چيز بى حقيقت را ببيند و خيال كند كه چيزى است ، يعنى : چشم آن حضرت درست جبرئيل را ديد ، جبرئيل را بر غير صفت حقيقتش نديد و نيز چيز بىحقيقت را نديد آن گاه با تأكيد فرموده سوگند كه از آيات بزرگ پروردگارش را ديد .
نكتهها
معراج :
در رابطه با معراج رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله ، ذيل آيهء
سُبْحانَ الَّذِي أَسْرى بِعَبْدِهِ
مفصّلا سخن گفته شد ، در آيات