جاى ديگر آمده :
وَ وُضِعَ الْكِتابُ فَتَرَى الْمُجْرِمِينَ مُشْفِقِينَ مِمَّا فِيهِ
كهف / 49
جِيءَ بِالنَّبِيِّينَ وَ الشُّهَداءِ
حاكى است كه پيامبران در عرصات محشر حاضر كرده خواهند شد شايد براى آنكه خدا بپرسد كه آيا رسالت خدا را رساندهاند ؟
خداوند فرمايد :
فَلَنَسْئَلَنَّ الَّذِينَ أُرْسِلَ إِلَيْهِمْ وَ لَنَسْئَلَنَّ الْمُرْسَلِينَ
اعراف / 6 .
و شايد براى آن باشد كه از آنها بپرسند : مردم تا چه حد از شما حق را پذيرفتند ؟
يَوْمَ يَجْمَعُ اللَّهُ الرُّسُلَ فَيَقُولُ ما ذا أُجِبْتُمْ . . .
مائده / 109 .
شهداء قطعا شامل پيامبران است زيرا در آيات داريم :
فَكَيْفَ إِذا جِئْنا مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ بِشَهِيدٍ وَ جِئْنا بِكَ عَلى هؤُلاءِ شَهِيداً
نساء / 41 ، در اين زمينه در ذيل آيه هيجده از سوره هود توضيح دادهايم ، امامان عليهم السّلام نيز از جملهء شهداء اعمال مىباشند در روايات آمده : « الاشهاد هم الأئمة » در كافى كتاب الحجة ذيل باب « الأئمة شهداء اللَّه على خلقه » احاديثى در اين رابطه نقل كرده است . نتيجهء همهء اينها
وَ قُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْحَقِّ . . .
است ،
لا يُظْلَمُونَ
در بيان آنست كه به اهل عذاب بالاتر از استحقاق و به اهل رحمت كمتر از استحقاق داده نمىشود .
70 -
وَ وُفِّيَتْ كُلُّ نَفْسٍ ما عَمِلَتْ وَ هُوَ أَعْلَمُ بِما يَفْعَلُونَ
.
بيان
وَ قُضِيَ بَيْنَهُمْ . . .
در آيه سابق است ،
وَ هُوَ أَعْلَمُ . . .
تعليل صدر آيه است . توفيه ، دادن بطور كمال است .
71 -
وَ سِيقَ الَّذِينَ كَفَرُوا إِلى جَهَنَّمَ زُمَراً حَتَّى إِذا جاؤُها فُتِحَتْ أَبْوابُها
.
اين آيه و دو آيهء بعدى بيان كامل
وُفِّيَتْ كُلُّ نَفْسٍ ما عَمِلَتْ
كلمهء « فتحت » در جواب « اذا » نشان مىدهد كه درهاى جهنم بعد از آمدن آنها ، باز خواهد شد ولى دربارهء اهل بهشت خواهيم ديد كه پيش از آمدن آنها درهاى بهشت باز خواهند شد .